Trầy xước giác mạc là tình trạng bề mặt giác mạc bị tổn thương bởi một vết cắt hoặc vết xước nhỏ. Tổn thương này xảy ra khá nhanh và thường khiến mắt đau, chảy nước mắt nhiều và nhạy sáng. Trong bài viết này, Yoon Eyewear sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về trầy xước giác mạc, dấu hiệu nhận biết và các phương pháp xử lý khi gặp phải.
XƯỚC GIÁC MẠC LÀ GÌ?
Giác mạc là lớp mô trong suốt nằm ở phía trước nhãn cầu, hoạt động như “lá chắn” bảo vệ mắt và đóng vai trò quan trọng trong việc tiếp nhận hội tụ ánh sáng cùng với thủy tinh thể và đồng tử để truyền hình ảnh vào võng mạc.
Khi giác mạc bị cọ xát bởi các dị vật như bụi, cát, mảnh vụn nhỏ hoặc côn trùng, nó có thể xuất hiện vết xước hoặc tổn thương. Những vết thương này ảnh hưởng trực tiếp đến mắt, gây khó chịu và làm giảm thị lực. Nếu không được xử lý kịp thời và đúng cách, trầy xước giác mạc có thể tiến triển thành loét giác mạc hoặc gây tổn hại lâu dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng nhìn.

NGUYÊN NHÂN GÂY XƯỚC GIÁC MẠC
Giác mạc có thể bị trầy xước bởi nhiều yếu tố khác nhau, trong đó phổ biến nhất là do dị vật rơi vào mắt và cọ sát lên bề mặt giác mạc. Những hạt bụi, cát tích tụ ở mí mắt hoặc bám vào bên trong có thể tạo nên vết xước mỗi khi bạn chớp mắt hoặc vô thức dụi mắt. Ngoài ra, tiếp xúc với khói thuốc, đeo kính áp tròng quá lâu, thói quen chà mắt mạnh hoặc để mắt tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng cũng làm tăng nguy cơ tổn thương giác mạc.
Tình trạng này có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và trong nhiều hoạt động thường ngày từ đi lại, vận động, sửa chữa đến những va chạm vô ý vào vùng mắt.
Những đối tượng dễ bị xước giác mạc hơn bình thường gồm:
- Người đeo kính áp tròng: Dễ bị cộm, khô hoặc dính dị vật khiến giác mạc bị trầy.
- Người làm việc trong môi trường bụi bẩn: Như xưởng gỗ, xưởng dệt, nơi không có biện pháp bảo hộ mắt đầy đủ.
- Sống ở khu vực nhiều cát, bụi hoặc ô nhiễm: Dị vật li ti dễ bay vào mắt và gây trầy xước.
- Thường xuyên chơi thể thao: Đặc biệt các môn có va chạm như bóng đá, bóng rổ, dễ gặp chấn thương mắt nếu không đeo kính bảo vệ.

XỬ TRÍ KHI BỊ XƯỚC GIÁC MẠC
Khi mắt dính dị vật hoặc nghi ngờ bị trầy xước giác mạc, điều quan trọng nhất là đến cơ sở y tế để được kiểm tra và điều trị đúng cách.
Ở trẻ em, nếu xuất hiện các dấu hiệu như mắt đỏ, đau, chảy nước mắt nhiều hoặc thị lực giảm, cần đưa trẻ đi khám ngay.
Với người lớn, nếu không thể tự loại bỏ dị vật, hoặc dù đã lấy ra nhưng mắt vẫn còn cộm, mờ, đau hay chảy máu, bạn cũng nên gặp bác sĩ để được hướng dẫn và xử lý kịp thời.
Những trường hợp trầy xước nhẹ thường được điều trị bằng thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc mỡ chứa kháng viêm hoặc steroid nhằm giảm sưng, ngăn viêm và hạn chế hình thành sẹo giác mạc. Một số bệnh nhân có thể được kê thêm thuốc nhỏ chống co thắt để giảm đau và khó chịu.
Nếu giác mạc bị tổn thương nặng hoặc dị vật bám sâu, bác sĩ có thể chỉ định can thiệp phẫu thuật để lấy dị vật và phục hồi tổn thương, đảm bảo an toàn cho mắt.

CÁCH PHÒNG TRÁNH XƯỚC GIÁC MẠC
Để hạn chế nguy cơ bị trầy xước giác mạc trong sinh hoạt hằng ngày, bạn có thể áp dụng những biện pháp sau:
- Đeo kính bảo hộ khi làm việc với máy móc, cưa gỗ, phun cát hoặc trong môi trường nhiều bụi để giảm nguy cơ dị vật bay vào mắt.
- Giữ móng tay ngắn, hạn chế nguy cơ vô tình làm xước giác mạc khi dụi mắt.
- Cắt tỉa cành cây thấp đối với người làm việc ngoài trời để tránh va chạm vào mắt.
- Vệ sinh kính áp tròng đúng cách mỗi ngày và đeo – tháo cẩn thận để hạn chế nhiễm khuẩn và tổn thương giác mạc.
- Không đeo kính áp tròng khi ngủ, giúp mắt được nghỉ ngơi và giảm nguy cơ viêm nhiễm.
Trầy xước giác mạc có thể xảy ra từ những hoạt động đơn giản nhất trong cuộc sống. Vì vậy, hãy luôn chú ý bảo vệ đôi mắt và xử trí đúng cách khi bị dị vật để tránh biến chứng nguy hiểm.