Viêm bờ mi là một trong những bệnh lý mắt thường gặp, gây cảm giác khó chịu, kích ứng và có thể sưng đỏ ở mí. Tình trạng này dễ tái đi tái lại nếu không được chăm sóc đúng cách. Viêm bờ mi có thể xuất hiện ở cả mí trên và mí dưới, nhưng trong phạm vi bài viết này, hãy cùng Yoon Eyewear tập trung tìm hiểu kỹ hơn về viêm bờ mi ở mí trên bao gồm nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách phòng tránh hiệu quả.
VIÊM BỜ MI TRÊN LÀ GÌ?
Viêm bờ mi trên là tình trạng lớp mí phía trên bị viêm dọc theo đường viền mí. Khi tuyến dầu bị tắc nghẽn hoặc có sự xâm nhập của vi khuẩn, mí mắt có thể trở nên đỏ, sưng và khó chịu. Dù không phải bệnh lây nhiễm và cũng không gây mất thị lực, viêm bờ mi trên lại có xu hướng kéo dài, dễ tái phát và khó điều trị dứt điểm.
Dựa trên khu vực bị ảnh hưởng, viêm bờ mi trên được chia thành hai dạng chính:
- Viêm bờ mi trước: Xuất hiện ở phần phía trước của mí nơi lông mi mọc. Dạng viêm này thường hình thành khi vi khuẩn tích tụ hoặc có gàu bám quanh chân lông mi, dẫn đến kích ứng và đỏ mắt.
- Viêm bờ mi sau: Tác động đến mặt trong của mí mắt, nơi tiếp giáp trực tiếp với nhãn cầu. Nguyên nhân chủ yếu là do tuyến meibomian bị rối loạn hoặc tắc nghẽn, khiến chất dầu tiết ra không đều và gây viêm.
NGUYÊN NHÂN GÂY VIÊM BỜ MI TRÊN
Viêm bờ mi trên có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau, trong đó phổ biến nhất gồm:
- Nhiễm khuẩn tụ cầu: Tác nhân chính thường gặp là vi khuẩn Staphylococcus. Khi loại vi khuẩn này xâm nhập vào mí mắt, chúng có thể làm viền mí dày lên, gây đỏ mắt và khiến lông mi mọc lệch. Staphylococcus vốn tồn tại trên da, mũi hoặc những vùng ẩm như nách, mông; chúng có thể đi vào cơ thể qua các vết thương hở hoặc dụng cụ y tế. Một số chủng như Staphylococcus aureus kháng methicillin (MRSA) hoặc loại sản sinh độc tố PVL có thể làm nhiễm trùng da tái phát nhiều lần, đặc biệt ở người có hệ miễn dịch yếu.
- Mụn trứng cá đỏ (Rosacea): Tình trạng rosacea không chỉ gây viêm da mặt mà còn có thể lan đến mí mắt, làm vùng bờ mi bị kích ứng và sưng đỏ.
- Dị ứng: Một số sản phẩm như dung dịch vệ sinh kính áp tròng, thuốc nhỏ mắt, mỹ phẩm vùng mắt,… có thể gây kích ứng, dẫn đến viêm bờ mi trên.
- Viêm da tiết bã: Tình trạng gàu bong ra có thể rơi xuống khu vực mí mắt, gây ngứa, viêm và khó chịu.
- Khô mắt: Khi nước mắt tiết ra không đủ, bề mặt mắt trở nên dễ bị tổn thương, tạo điều kiện để vi khuẩn phát triển và gây viêm bờ mi.
- Nhiễm rận hoặc ve Demodex: Ve Demodex cư trú tại nang lông mi có thể làm tắc tuyến, gây viêm và kích ứng kéo dài.
- Tắc tuyến dầu: Tuyến meibomian bị tắc nghẽn khiến dầu không thoát ra được, gây viêm, khô mắt và làm nặng thêm tình trạng viêm bờ mi.
TRIỆU CHỨNG VIÊM BỜ MI TRÊN
Khi bị viêm bờ mi trên, người bệnh thường gặp các biểu hiện sau:
- Mí sưng, đỏ
- Cảm giác nóng rát, cộm hoặc ngứa
- Chảy nước mắt
- Nhờn vùng mí
- Da quanh mí và chân lông mi bong vảy
- Dính mí khi mới ngủ dậy
- Nhạy sáng Thị lực mờ tạm thời
- Chớp mắt nhiều
- Lông mi mọc lệch hướng
Thông thường, các triệu chứng thường dữ dội hơn vào buổi sáng. Viêm bờ mi trên không làm mất thị lực nhưng có thể khiến mắt nhìn kém trong từng đợt bùng phát.
Bệnh có xu hướng kéo dài theo chu kỳ: giảm triệu chứng rồi tái phát trở lại. Những bệnh lý đi kèm như rosacea, viêm da tiết bã hoặc vảy nến cũng có thể khiến tình trạng nặng hơn.
BIẾN CHỨNG CỦA VIÊM BỜ MI TRÊN
Mặc dù không phải bệnh nguy hiểm, viêm bờ mi trên nếu để kéo dài không điều trị đúng cách có thể gây ra nhiều vấn đề phiền toái:
- Rụng hoặc biến dạng lông mi: Viêm lâu ngày có thể khiến lông mi rụng, đổi màu hoặc mọc lệch gây cọ xát vào giác mạc.
- Sẹo mí mắt: Tình trạng viêm kéo dài có thể dẫn tới hình thành sẹo trên mí.
- Khô mắt hoặc chảy nước mắt bất thường: Tổn thương tuyến dầu khiến nước mắt bốc hơi nhanh hoặc tiết không đều.
- Lẹo mắt: Nhiễm trùng tại chân lông mi gây xuất hiện khối u nhỏ, đau và đỏ.
- Chắp mắt: Tuyến dầu bị tắc nghẽn lâu ngày tạo thành cục u không đau nhưng gây vướng và sưng.
- Viêm kết mạc: Viêm bờ mi kéo dài làm tăng nguy cơ đau mắt đỏ tái diễn.
- Nhiễm trùng giác mạc: Lông mi mọc lệch hoặc khô mắt nặng có thể làm giác mạc dễ bị tổn thương và nhiễm trùng.
CÁCH ĐIỀU TRỊ VIÊM BỜ MI MẮT TRÊN
Làm Sạch Vùng Mí Mắt
Chăm sóc mí mắt đúng cách giúp loại bỏ bụi bẩn, dịch tiết và ngăn ngừa vi khuẩn phát triển mạnh hơn. Tại nhà, bạn có thể dùng gạc sạch thấm nước ấm đặt lên mắt trong khoảng 10 phút để làm mềm các mảng bám. Sau đó nhẹ nhàng vệ sinh phần mí và lông mi, có thể dùng nước muối sinh lý để rửa sạch rồi lau lại bằng khăn mềm.
Sử Dụng Thuốc Mỡ Kháng Sinh
Một số thuốc mỡ kháng sinh như Erythromycin, Bacitracin hay Polysporin thường được kê để tiêu diệt vi khuẩn và làm dịu vùng mí bị viêm. Tuy nhiên, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ khi dùng thuốc để đảm bảo an toàn.
Thuốc Nhỏ Mắt
Các trường hợp viêm bờ mi sau có thể được chỉ định dùng Cyclosporine (Restoration) để giảm viêm và hạn chế phản ứng miễn dịch của cơ thể. Loại thuốc này chỉ nên dùng khi có hướng dẫn cụ thể từ bác sĩ chuyên khoa.
CÁCH PHÒNG NGỪA VIÊM BỜ MI MẮT TRÊN
Để giảm nguy cơ tái phát, việc giữ vệ sinh mắt mỗi ngày là yếu tố quan trọng nhất. Dưới đây là những thói quen giúp phòng ngừa hiệu quả:
Giữ Tay, Mặt Và Da Đầu Sạch Sẽ
Rửa mặt và vệ sinh mí mắt thường xuyên giúp giảm dầu thừa và bụi bẩn bám trên vùng mí. Kết hợp dùng dầu gội kháng khuẩn để hạn chế gàu; có thể dùng thêm các sản phẩm khử khuẩn da theo chỉ định nếu cần.
Tẩy Trang Kỹ Vùng Mắt
Trang điểm mắt dễ khiến mỹ phẩm tích tụ ở chân lông mi. Vì vậy cần tẩy trang thật sạch và tránh để phấn rơi vào mắt. Người từng bị viêm bờ mi cũng nên hạn chế trang điểm vùng mắt ngay cả khi đã khỏi, vì bệnh rất dễ quay lại.
Hạn Chế Chạm Tay Vào Mắt
Tay chứa nhiều vi khuẩn nên tuyệt đối tránh dụi mắt. Nếu mắt khó chịu, hãy rửa tay thật sạch trước rồi mới chạm vào. Tiếp theo, vệ sinh nhẹ nhàng mí mắt và lau khô bằng khăn sạch.
Dùng Thuốc Nhỏ Mắt Phù Hợp
Nước mắt nhân tạo là lựa chọn tốt giúp giảm khô mắt và kích ứng trong thời gian điều trị. Những sản phẩm chứa natri hyaluronate 0,18% thường mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc duy trì độ ẩm cho mắt.
Hạn Chế Đeo Kính Áp Tròng
Kính áp tròng, đặc biệt là loại mềm, có thể làm khô mắt vì cản trở lưu thông nước mắt. Nếu đang điều trị viêm bờ mi, bạn nên giảm thời gian đeo hoặc tạm ngừng sử dụng.
Trong trường hợp vẫn cần đeo, hãy:
- Chọn loại kính có vật liệu phù hợp hơn (kính cứng hoặc kính mềm ít ngậm nước)
- Sử dụng nước mắt nhân tạo hỗ trợ
- Vệ sinh kính và hộp đựng đúng cách để tránh nhiễm khuẩn
Vệ sinh không đúng chuẩn có thể khiến vi khuẩn phát triển trên kính và gây ra đỏ mắt, cộm rát, ra ghèn hoặc thậm chí giảm thị lực.
