Thông tuyến lệ là một thủ thuật y tế được thực hiện nhằm khắc phục tình trạng tắc nghẽn ở hệ thống dẫn lưu nước mắt. Khi đường lệ đạo không hoạt động thông suốt, nước mắt sẽ không thể thoát xuống khoang mũi như bình thường mà bị ứ đọng trên bề mặt mắt. Điều này có thể dẫn đến các triệu chứng như chảy nước mắt liên tục, xuất hiện nhiều ghèn mắt, khó chịu ở vùng mắt hoặc thậm chí làm tăng nguy cơ viêm nhiễm nếu không được xử lý kịp thời. Cùng Yoon Eyewear tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé.
THÔNG TUYẾN LỆ LÀ GÌ?
Thông tuyến lệ (hay chính xác hơn là thông lệ đạo) là một thủ thuật y khoa được thực hiện nhằm khắc phục tình trạng tắc nghẽn trên đường dẫn lưu nước mắt. Tùy thuộc vào vị trí tắc và mức độ nghiêm trọng, bác sĩ có thể áp dụng các phương pháp như nong lệ đạo, đặt ống silicone hoặc phẫu thuật tái tạo đường thoát nước mắt mới.
Mục đích chính của việc điều trị là khôi phục sự lưu thông bình thường của nước mắt, từ đó giảm tình trạng chảy nước mắt sống, hạn chế viêm nhiễm tái phát và cải thiện sự thoải mái cho người bệnh.
Phân Biệt Tắc Tuyến Lệ Và Tắc Lệ Đạo
Trong đời sống hằng ngày, nhiều người thường sử dụng cụm từ "tắc tuyến lệ". Tuy nhiên, theo thuật ngữ y khoa, tên gọi chính xác của bệnh lý này là tắc lệ đạo.
- Tuyến lệ: Là cơ quan có chức năng sản xuất nước mắt, nằm ở phía trên và góc ngoài của hốc mắt.
- Lệ đạo: Là hệ thống dẫn lưu nước mắt từ mắt xuống khoang mũi, nằm ở góc trong của mắt.
Do đó, hiện tượng chảy nước mắt sống thường xuất phát từ sự tắc nghẽn ở lệ đạo - tức đường thoát nước mắt - chứ không phải do tuyến lệ gặp vấn đề.
SỰ KHÁC NHAU GIỮA THÔNG LỆ ĐẠO Ở NGƯỜI LỚN VÀ TRẺ EM
Quy trình điều trị tắc lệ đạo ở người lớn và trẻ nhỏ có nhiều điểm khác biệt do nguyên nhân gây bệnh và khả năng phục hồi của từng nhóm đối tượng không giống nhau.
Ở người lớn: Nguyên nhân thường liên quan đến quá trình lão hóa tự nhiên, sẹo hẹp sau viêm nhiễm, chấn thương vùng mặt hoặc các bất thường trong khoang mũi như polyp. Tình trạng này hiếm khi tự khỏi nên phần lớn cần can thiệp y khoa. Thủ thuật bơm thông lệ đạo bằng dụng cụ chuyên dụng thường được sử dụng để đánh giá mức độ tắc nghẽn, trong khi phương pháp điều trị hiệu quả lâu dài thường là phẫu thuật nối thông túi lệ - mũi (DCR), có thể kết hợp đặt ống silicone nếu cần thiết.
Ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ: Nguyên nhân phổ biến nhất là tắc lệ đạo bẩm sinh do lớp màng ở đầu dưới ống lệ mũi chưa mở hoàn toàn sau khi sinh. Đây là tình trạng có tiên lượng khá tốt vì đa số trẻ có thể tự khỏi trong năm đầu đời nếu được massage vùng lệ đạo đúng cách theo hướng dẫn của bác sĩ. Chỉ khi các biện pháp bảo tồn không mang lại kết quả sau khoảng 6 - 12 tháng, trẻ mới được cân nhắc thực hiện thủ thuật thông lệ đạo bằng que chuyên dụng để khai thông đường dẫn nước mắt.
KHI NÀO NGƯỜI LỚN CẦN THÔNG LỆ ĐẠO?
Thông lệ đạo thường được chỉ định khi tình trạng tắc nghẽn đường dẫn nước mắt gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe mắt hoặc chất lượng cuộc sống. Một số trường hợp phổ biến cần được bác sĩ thăm khám và cân nhắc can thiệp gồm:
- Chảy nước mắt sống kéo dài: Nước mắt liên tục tràn ra ngoài dù không có cảm xúc hoặc tác động từ môi trường. Tình trạng này không chỉ gây bất tiện trong sinh hoạt mà còn có thể làm kích ứng da quanh mắt, viêm bờ mi và ảnh hưởng đến tầm nhìn.
- Xuất hiện dấu hiệu viêm túi lệ: Người bệnh có thể bị sưng đỏ, đau nhức ở vùng góc trong mắt gần sống mũi. Khi ấn vào khu vực này có thể thấy dịch nhầy hoặc mủ chảy ra từ điểm lệ. Đây là dấu hiệu cho thấy túi lệ đã bị nhiễm trùng và cần được điều trị kịp thời để tránh biến chứng như áp xe hoặc lan rộng viêm nhiễm.
- Trước khi thực hiện phẫu thuật mắt: Đối với các phẫu thuật nội nhãn như mổ đục thủy tinh thể, bác sĩ thường kiểm tra hệ thống lệ đạo trước khi tiến hành. Nếu phát hiện tắc nghẽn hoặc viêm túi lệ, người bệnh cần được xử lý phù hợp nhằm giảm nguy cơ nhiễm trùng và nâng cao độ an toàn cho quá trình phẫu thuật.
Việc phát hiện và điều trị sớm các bất thường ở lệ đạo không chỉ giúp cải thiện triệu chứng khó chịu mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe thị lực về lâu dài.
QUY TRÌNH THÔNG LỆ ĐẠO Ở NGƯỜI LỚN
Việc điều trị tắc lệ đạo ở người lớn được thực hiện theo quy trình chuyên khoa nhằm xác định chính xác vị trí tắc nghẽn và lựa chọn phương pháp can thiệp phù hợp. Thông thường, quy trình sẽ bao gồm các bước sau:
Bước 1: Thăm Khám Và Đánh Giá Tình Trạng Lệ Đạo
Bác sĩ tiến hành kiểm tra mắt, khai thác triệu chứng và thực hiện bơm rửa lệ đạo để xác định vị trí cũng như mức độ tắc nghẽn. Đây là bước quan trọng giúp đưa ra phương án điều trị hiệu quả và phù hợp với từng trường hợp.
Bước 2: Gây Tê Và Chuẩn Bị Trước Thủ Thuật
Người bệnh sẽ được gây tê tại chỗ hoặc gây mê nhẹ tùy theo kỹ thuật điều trị được chỉ định. Sau đó, vùng mắt và mũi được sát khuẩn kỹ lưỡng nhằm hạn chế nguy cơ nhiễm trùng trong quá trình can thiệp.
Bước 3: Tiến Hành Điều Trị
Tùy vào nguyên nhân và mức độ tắc nghẽn, bác sĩ có thể thực hiện nong thông lệ đạo để mở rộng đường dẫn nước mắt hoặc áp dụng phẫu thuật nội soi nối thông túi lệ - mũi (DCR) nhằm tạo đường dẫn lưu mới cho nước mắt.
Bước 4: Đặt Ống Silicone Hỗ Trợ (Nếu Cần)
Trong một số trường hợp, bác sĩ sẽ đặt ống silicone nhỏ bên trong lệ đạo để duy trì sự thông thoáng của đường dẫn nước mắt và hạn chế nguy cơ tái hẹp hoặc tái dính sau điều trị.
Bước 5: Theo Dõi Và Chăm Sóc Sau Can Thiệp
Sau thủ thuật hoặc phẫu thuật, người bệnh sẽ được hướng dẫn cách chăm sóc mắt tại nhà, đồng thời được kê đơn thuốc kháng sinh, thuốc chống viêm hoặc các thuốc hỗ trợ khác nhằm thúc đẩy quá trình hồi phục và phòng ngừa biến chứng.
Việc tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ sau điều trị đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ tái phát tắc lệ đạo.
THÔNG LỆ ĐẠO BAO LÂU THÌ HỒI PHỤC HOÀN TOÀN?
Một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm sau khi điều trị là thời gian phục hồi sau thông lệ đạo. Trên thực tế, đây là thủ thuật có tỷ lệ thành công cao và thời gian hồi phục tương đối nhanh nếu được chăm sóc đúng cách.
Thời Gian Thực Hiện Thủ Thuật
Tùy theo phương pháp điều trị, quá trình can thiệp thường diễn ra trong khoảng 20 - 45 phút. Người bệnh có thể được theo dõi trong thời gian ngắn sau thủ thuật trước khi trở về nhà.
Quá Trình Hồi Phục
Sau khi đường dẫn nước mắt được khai thông, các triệu chứng như chảy nước mắt sống thường cải thiện rõ rệt trong thời gian ngắn. Với những trường hợp thực hiện phẫu thuật nội soi, vùng mũi hoặc khóe mắt có thể xuất hiện sưng nhẹ nhưng tình trạng này thường giảm dần sau vài ngày.
Mặc dù triệu chứng được cải thiện khá nhanh, quá trình hồi phục hoàn toàn và ổn định chức năng dẫn lưu nước mắt có thể kéo dài từ vài tuần đến vài tháng, tùy thuộc vào mức độ tổn thương cũng như phương pháp điều trị được áp dụng.
Trường Hợp Có Đặt Ống Silicone
Nếu được đặt ống silicone hỗ trợ, người bệnh vẫn có thể sinh hoạt gần như bình thường mà không gây cảm giác khó chịu đáng kể. Bác sĩ sẽ lên lịch tái khám định kỳ và chỉ định thời điểm tháo ống phù hợp, thường sau vài tuần hoặc vài tháng tùy theo tình trạng hồi phục thực tế.
CHI PHÍ THÔNG LỆ ĐẠO BAO NHIÊU TIỀN?
Chi phí điều trị tắc lệ đạo không có một mức giá cố định mà phụ thuộc vào phương pháp điều trị, tình trạng bệnh lý cũng như cơ sở y tế thực hiện.
Thông lệ đạo bằng que chuyên dụng: Khoảng từ 500.000 - 1.000.000 đồng. Phương pháp này thường áp dụng cho các trường hợp tắc nghẽn nhẹ hoặc phục vụ mục đích chẩn đoán.
Phẫu thuật nội soi nối thông túi lệ - mũi (DCR): Khoảng từ 8.000.000 - 15.000.000 đồng hoặc cao hơn. Mức chi phí có thể bao gồm vật tư y tế, đặt ống silicone và các dịch vụ chuyên môn liên quan.
Lưu ý rằng đây chỉ là mức giá tham khảo. Chi phí thực tế có thể thay đổi tùy theo tình trạng bệnh, phương pháp điều trị và chính sách của từng cơ sở y tế.
NHỮNG LƯU Ý QUAN TRỌNG TRƯỚC VÀ SAU KHI THÔNG LỆ ĐẠO
Trước Khi Thực Hiện
Nếu đang trong giai đoạn viêm túi lệ cấp với các biểu hiện như sưng, nóng, đỏ hoặc đau vùng góc mắt, bác sĩ thường ưu tiên kiểm soát nhiễm trùng bằng thuốc trước khi tiến hành can thiệp. Sau khi tình trạng viêm được cải thiện, các thủ thuật thông lệ đạo hoặc phẫu thuật mới được xem xét thực hiện.
Ngoài ra, người bệnh cần thông báo đầy đủ cho bác sĩ về các bệnh lý nền như tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc các loại thuốc đang sử dụng, đặc biệt là thuốc chống đông máu.
Chăm Sóc Sau Điều Trị
Người bệnh cần tuân thủ đầy đủ hướng dẫn sử dụng thuốc, bao gồm thuốc nhỏ mắt, thuốc kháng sinh hoặc thuốc chống viêm được kê đơn.
Trong tuần đầu tiên sau phẫu thuật, đặc biệt là sau phẫu thuật DCR, nên hạn chế xì mũi mạnh để tránh tạo áp lực lên đường dẫn lưu mới được tạo. Đồng thời, không dụi mắt hoặc tác động mạnh vào vùng quanh mắt nhằm tránh làm lệch vị trí của ống silicone nếu đang được đặt lưu.
Lưu Ý Đặc Biệt
Mục tiêu chính của điều trị tắc lệ đạo là khôi phục khả năng dẫn lưu nước mắt và ngăn ngừa các đợt viêm nhiễm tái phát. Tuy nhiên, ở một số trường hợp đặc biệt như người cao tuổi có sức khỏe yếu, không đủ điều kiện phẫu thuật hoặc những bệnh nhân bị viêm túi lệ nặng tái phát nhiều lần gây tổn thương nghiêm trọng, bác sĩ có thể cân nhắc các phương án điều trị khác nhằm loại bỏ ổ nhiễm trùng và đảm bảo an toàn lâu dài cho người bệnh.
