Nhiều người thường nghĩ rằng chỉ cần nhìn vào mắt người đang bị đau mắt đỏ là sẽ bị lây bệnh, nhưng thực tế đây là quan niệm hoàn toàn sai. Đau mắt đỏ chỉ lây khi bạn tiếp xúc với tác nhân gây bệnh như virus hoặc vi khuẩn. Vì vậy, nếu biết cách phòng ngừa đúng cách, vẫn có thể sinh hoạt bình thường cùng người bệnh mà không lo bị lây. Cùng Yoon tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây nhé.
ĐAU MẮT ĐỎ LÀ GÌ?
Đau mắt đỏ (hay viêm kết mạc) là một trong những vấn đề phổ biến nhất liên quan đến mắt, đặc biệt vào thời điểm giao mùa hoặc thời tiết thay đổi đột ngột.
Kết mạc là lớp màng mỏng bao phủ mặt trong mí mắt và bề mặt nhãn cầu. Khi lớp màng này bị viêm, mắt sẽ trở nên đỏ, kèm theo tình trạng tiết dịch (rỉ mắt), đó chính là đau mắt đỏ.
Người mắc đau mắt đỏ thường xuất hiện những triệu chứng rất đặc trưng như:
- Mắt đỏ, sưng ở một hoặc cả hai bên; đôi khi mí mắt cũng bị sưng.
- Ngứa mắt nhẹ đến nhiều.
- Cảm giác cộm như có dị vật hoặc hạt cát trong mắt.
- Mắt chảy rỉ, đặc biệt buổi sáng thức dậy khó mở mắt do ghèn tích tụ.
- Một số trường hợp kèm theo sốt nhẹ, đau họng, hoặc nổi hạch dưới hàm.
Mặc dù đau mắt đỏ không phải là bệnh nguy hiểm, nhưng việc chăm sóc đúng cách và điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ nhãn khoa sẽ giúp bệnh mau hồi phục hơn. Hiểu rõ nguyên nhân và cơ chế lây truyền cũng là bước quan trọng để bạn chủ động bảo vệ bản thân và hạn chế lây lan cho người xung quanh.
NGUYÊN NHÂN GÂY ĐAU MẮT ĐỎ
Đau mắt đỏ xuất phát từ nhiều yếu tố, trong đó được chia thành hai nhóm chính:
- Nhóm do nhiễm trùng: Gồm virus, vi khuẩn hoặc nấm tấn công vào kết mạc.
- Nhóm không do nhiễm trùng: Chủ yếu do dị ứng, tiếp xúc với hóa chất, hoặc tình trạng khô mắt do giảm tiết nước mắt.
Các loại virus gây viêm kết mạc có khả năng tồn tại trên bề mặt đồ vật và môi trường bên ngoài lên tới 48 giờ. Vì vậy, khi người bệnh dụi mắt rồi chạm vào tay nắm cửa, khăn mặt, vật dụng sinh hoạt chung hoặc tiếp xúc gần với người khác, nguy cơ lây lan sẽ tăng cao.
Đau mắt đỏ thường bùng phát vào khoảng thời gian từ mùa hè đến cuối mùa thu thời điểm độ ẩm không khí cao, tạo điều kiện để virus phát triển mạnh và dễ dàng lan rộng thành dịch trong cộng đồng.
ĐAU MẮT ĐỎ LÂY QUA NHỮNG CON ĐƯỜNG NÀO?
Đau mắt đỏ có khả năng lây lan nhanh và dễ dàng thông qua nhiều hình thức tiếp xúc khác nhau, bao gồm:
- Tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của người bệnh như ghèn mắt, nước mắt, nước bọt… Đây là nguồn lây mạnh nhất.
- Lây qua đường hô hấp: Khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện, các giọt bắn li ti chứa virus có thể phát tán trong không khí và truyền sang người khác.
- Dùng chung đồ cá nhân như khăn mặt, khăn tắm, ly uống nước, bát đũa… cũng làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh.
- Lây qua quan hệ tình dục, nếu có tiếp xúc với dịch tiết chứa tác nhân gây viêm kết mạc.
- Tiếp xúc gián tiếp qua vật dụng bị nhiễm bẩn, chẳng hạn tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, đồ chơi, nút bấm thang máy.
Một quan niệm sai lầm phổ biến là “chỉ cần nhìn vào mắt người bị đau mắt đỏ là có thể bị lây”. Thực tế, các chuyên gia nhãn khoa khẳng định điều này không đúng. Viêm kết mạc chỉ lây khi có sự tiếp xúc với virus hoặc vi khuẩn gây bệnh chứ không phải qua ánh nhìn.
Mặc dù đeo kính có thể giúp hạn chế một phần nguy cơ nhiễm bệnh, nhưng không thể ngăn chặn hoàn toàn. Người bị đau mắt đỏ, đặc biệt khi kèm bệnh hô hấp, nên đeo khẩu trang để giảm khả năng phát tán mầm bệnh.
Đáng chú ý, người bệnh có thể truyền bệnh ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng (giai đoạn ủ bệnh). Thậm chí sau khi đã khỏi, họ vẫn có khả năng lây cho người khác trong khoảng 7 ngày tiếp theo.
CÁCH PHÒNG NGỪA NGUY CƠ LÂY NHIỄM ĐAU MẮT ĐỎ
Đau mắt đỏ có tốc độ lây lan nhanh, vì vậy bạn cần chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ bản thân và hạn chế lây sang người khác:
- Tuyệt đối không dùng chung các vật dụng cá nhân như khăn mặt, bàn chải, bát đũa, đồ trang điểm, gối ngủ, điện thoại hoặc thuốc nhỏ mắt với người đang mắc bệnh.
- Vệ sinh và khử khuẩn thường xuyên những nơi sinh hoạt chung: tay nắm cửa, bàn ghế, tay vịn cầu thang, đồ chơi… để giảm nguy cơ tiếp xúc với virus.
- Rửa tay bằng xà phòng diệt khuẩn ngay sau khi chạm vào các bề mặt có khả năng nhiễm bẩn, đồng thời tránh sờ tay lên mắt, mũi, miệng hoặc cầm thức ăn.
- Tạm ngưng quan hệ vợ chồng nếu một trong hai đang nhiễm bệnh để hạn chế lây lan qua tiếp xúc gần.
- Người đang mắc đau mắt đỏ nên tránh dụi mắt, vệ sinh kính mắt mỗi ngày, không đeo kính áp tròng, hạn chế đến nơi đông người và luôn đeo khẩu trang khi tiếp xúc để bảo vệ người xung quanh.
- Phơi khô quần áo, khăn mặt dưới ánh nắng và giữ không gian sống thông thoáng, sạch sẽ nhằm hạn chế virus tồn tại lâu trong môi trường.
Đau mắt đỏ tuy không phải bệnh quá nguy hiểm nhưng có thể gây khó chịu kéo dài và dẫn đến biến chứng ảnh hưởng thị lực nếu không được khám và điều trị kịp thời. Vì vậy, ngay khi xuất hiện triệu chứng nghi ngờ, người bệnh nên đến cơ sở chuyên khoa mắt để được thăm khám và hướng dẫn điều trị đúng cách.
