Tình trạng trẻ bị đổ ghèn, ở trẻ sơ sinh, là vấn đề thường gặp trong giai đoạn đầu đời. Nếu không được xử lý kịp thời, hiện tượng này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe đôi mắt của bé. Vậy khi trẻ bị ghèn mắt, cha mẹ nên làm gì để chăm sóc và xử lý đúng cách? Cùng Mắt Kính Yoon tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé.
GHÈN MẮT LÀ GÌ?
Ghèn mắt là một hiện tượng sinh lý bình thường, thường xuất hiện khi mắt đang trong trạng thái nghỉ ngơi, đặc biệt là lúc ngủ. Đây là dạng dịch tiết tự nhiên có vai trò giữ ẩm và bảo vệ mắt. Do ban đêm mắt không chớp, các chất này sẽ dần cô đặc, tích tụ lại ở khóe mắt và tạo thành ghèn. Vì vậy, việc trẻ sơ sinh xuất hiện ghèn mắt trong một số trường hợp là điều hoàn toàn bình thường.
TRẺ SƠ SINH BỊ GHÈN MẮT CÓ NGUY HIỂM KHÔNG?
Phần lớn các trường hợp ghèn mắt ở trẻ không gây nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu đi kèm với một số dấu hiệu bất thường, cha mẹ cần đặc biệt lưu ý:
- Ghèn màu xanh, tập trung ở khóe mắt: Có thể xử lý tại nhà, nhưng nếu không làm sạch kịp thời sẽ khiến bé khó chịu, đau rát và khó mở hoặc nhắm mắt.
- Ghèn màu vàng (giống mủ): Đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng. Nếu tình trạng kéo dài từ 3–5 ngày, nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để được kiểm tra và điều trị kịp thời.
- Ghèn xuất hiện ở một bên mắt: Thường liên quan đến tắc ống dẫn lệ. Tình trạng này khá phổ biến và thường tự cải thiện sau một thời gian ngắn.
- Ghèn xanh đậm hoặc vàng đậm kèm sưng, đau: Đây là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý viêm nhiễm ở mắt. Nếu không được xử lý sớm có thể ảnh hưởng đến thị lực của trẻ.
- Ghèn tích tụ khiến vùng đuôi mắt sậm màu: Nguyên nhân thường do bụi bẩn. Cha mẹ nên chú ý giữ môi trường sống sạch sẽ, hạn chế để bé tiếp xúc với không khí ô nhiễm.
NGUYÊN NHÂN KHIẾN MẮT TRẺ BỊ ĐỔ GHÈN
Việc xác định đúng nguyên nhân gây ra tình trạng ghèn mắt ở trẻ là bước quan trọng để lựa chọn cách xử lý phù hợp và hiệu quả.
Tình trạng này có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm:
- Tiếp xúc với bụi bẩn hoặc tác nhân dị ứng: Khi các yếu tố như bụi, lông thú hay phấn hoa xâm nhập vào mắt, cơ thể bé sẽ tiết ra dịch nhầy màu trắng hoặc vàng nhạt để làm sạch. Trong trường hợp này, cha mẹ chỉ cần dùng nước ấm lau nhẹ mắt cho bé là đủ, không cần can thiệp điều trị.
- Nhiễm khuẩn: Đây là dạng nhiễm trùng mắt thường gặp, khiến mí mắt của trẻ bị dính chặt sau khi ngủ dậy, kèm theo dịch mủ. Tình trạng này có thể xảy ra ở một hoặc cả hai mắt.
- Nhiễm virus: Khi mắt bị nhiễm virus, lòng trắng thường xuất hiện các mạch máu đỏ hồng, mắt chảy nhiều nước nhưng ít hoặc không có mủ. Trường hợp này thường ảnh hưởng đến cả hai mắt.
- Tắc tuyến lệ: Đây là nguyên nhân phổ biến, đặc biệt ở trẻ dưới 6 tháng tuổi. Khi ống dẫn nước mắt bị tắc, nước mắt không thể thoát ra ngoài bình thường, dẫn đến hiện tượng mắt bé luôn ướt hoặc chảy nước liên tục, ngay cả khi không khóc.
- Dị vật trong mắt: Những hạt nhỏ như cát, bụi hoặc sạn có thể gây kích ứng, khiến mắt tiết nhiều ghèn để đẩy dị vật ra ngoài. Nếu không xử lý kịp thời, dị vật có thể gây viêm nhiễm, đau rát và ảnh hưởng đến thị lực của trẻ.
- Viêm mô tế bào mí mắt: Đây là tình trạng nhiễm trùng nghiêm trọng ở vùng mí mắt và mô xung quanh. Biểu hiện thường là sưng đỏ, đau và thường chỉ xảy ra ở một bên mắt. Nguyên nhân thường liên quan đến nhiễm trùng xoang, đặc biệt là xoang sàng. Nếu không điều trị sớm, bệnh có thể gây biến chứng nguy hiểm đến thị lực của trẻ.
CÁC CÁCH XỬ LÝ HIỆU QUẢ KHI TRẺ BỊ ĐỔ GHÈN TẠI NHÀ
Khi trẻ bị ghèn mắt nhưng không kèm theo các dấu hiệu nghiêm trọng như sưng đỏ, đau rát hay viêm nhiễm, cha mẹ có thể chăm sóc và xử lý tại nhà mà chưa cần đưa bé đi khám.
Làm Sạch Ghèn Mắt Cho Trẻ
Việc vệ sinh mắt đúng cách là phương pháp đơn giản và hiệu quả nhất trong trường hợp nhẹ. Cha mẹ có thể dùng bông gòn hoặc gạc mềm thấm nước ấm, lau nhẹ nhàng vùng mắt để loại bỏ ghèn, giúp bé dễ chịu hơn.
Lưu ý khi vệ sinh mắt cho bé:
- Lau theo chiều từ khóe mắt trong (gần mũi) ra ngoài để tránh lây nhiễm sang mắt còn lại.
- Thao tác nhẹ nhàng, tránh chà xát mạnh gây tổn thương giác mạc và kết mạc.
- Mỗi lần lau nên dùng miếng bông mới và bỏ ngay sau khi sử dụng để đảm bảo vệ sinh.
Sau khi làm sạch, cha mẹ có thể sử dụng thêm thuốc nhỏ mắt (nếu cần) để hỗ trợ làm dịu mắt và hạn chế kích ứng.
Có Nên Dùng Sữa Mẹ Để Lau Mắt?
Một số mẹo dân gian cho rằng có thể dùng sữa mẹ để vệ sinh mắt cho trẻ. Thực tế, phương pháp này chưa được chứng minh rõ ràng về hiệu quả điều trị, nhưng nhìn chung cũng không gây hại nếu thực hiện đúng cách.
Ngưng Sử Dụng Kính Áp Tròng (Nếu Có)
Trong trường hợp trẻ lớn đang sử dụng kính áp tròng, nên tạm ngưng khi mắt đang bị ghèn hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng để tránh làm tổn thương giác mạc. Thay vào đó, nên chuyển sang đeo kính gọng.
Nếu tiếp tục sử dụng lại kính áp tròng, cần vệ sinh và khử trùng kỹ lưỡng. Với loại kính dùng một lần, nên bỏ ngay sau khi sử dụng để tránh nguy cơ nhiễm khuẩn.
Sử Dụng Thuốc Nhỏ Mắt Đúng Cách
Thuốc nhỏ mắt là một giải pháp hỗ trợ hiệu quả trong việc cải thiện tình trạng ghèn mắt ở trẻ.
Cách nhỏ mắt cho bé:
- Rửa tay sạch trước khi thực hiện.
- Nhỏ 1 giọt thuốc vào khóe mắt trong.
- Giữ cho mắt bé nhắm lại khoảng 1–2 phút để thuốc thẩm thấu.
Nếu bé không hợp tác, có thể nhỏ thuốc khi bé đang nằm và chờ bé chớp mắt để thuốc tự lan đều.
Trong trường hợp bé bị viêm kết mạc dị ứng gây ngứa và khó chịu, có thể cân nhắc dùng thuốc kháng histamin hoặc thuốc giảm đau nhẹ. Tuy nhiên, cha mẹ cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng và tuyệt đối không tự ý dùng kháng sinh cho trẻ.
Phần lớn các trường hợp trẻ bị đổ ghèn không quá nguy hiểm và có thể xử lý bằng các biện pháp đơn giản như vệ sinh mắt và dùng thuốc nhỏ mắt. Nguyên nhân thường gặp là do dị ứng, nhiễm khuẩn nhẹ hoặc tắc tuyến lệ. Chỉ trong những trường hợp nặng mới cần can thiệp chuyên sâu như dùng thuốc đặc trị hoặc phẫu thuật, tuy nhiên tình huống này khá hiếm gặp.
