Tròng trắng mắt hay lòng trắng mắt còn có tên gọi khác là củng mạc bình thường sẽ có màu trắng, đôi khi sẽ có màu xanh nhẹ. Màu sắc của tròng mắt cũng phản ánh tình trạng sức khoẻ của cơ thể. Vậy lòng trắng mắt có màu vàng phản ánh điều gì? Cách chữa lòng trắng mắt bị vàng? Cùng Yoon Eyewear tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé.
THẾ NÀO LÀ MẮT BỊ VÀNG?
Mắt bị vàng là tình trạng phần lòng trắng của mắt (củng mạc) không còn giữ màu trắng tự nhiên mà chuyển sang sắc vàng. Đây thường là dấu hiệu của vàng da, vàng mắt (hoàng đản) – một biểu hiện có thể gặp ở trẻ sơ sinh cũng như người trưởng thành, tùy thuộc vào nguyên nhân gây ra.
Nguyên nhân chủ yếu khiến củng mạc đổi màu là do bilirubin trong máu tăng cao. Bilirubin là sắc tố màu vàng được tạo ra trong quá trình cơ thể phân hủy các tế bào hồng cầu đã già. Bình thường, chất này sẽ được gan xử lý, liên hợp rồi bài tiết qua dịch mật để đào thải ra ngoài cơ thể.
Khi gan hoạt động kém hiệu quả, đường mật bị tắc hoặc lượng bilirubin sản sinh vượt quá khả năng xử lý của gan, bilirubin sẽ tích tụ trong máu và các mô. Sự gia tăng bất thường này khiến da và đặc biệt là lòng trắng mắt dần chuyển sang màu vàng một dấu hiệu cần được theo dõi và thăm khám để xác định nguyên nhân chính xác.
NGUYÊN NHÂN KHIẾN LÒNG TRẮNG MẮT BỊ VÀNG
Lòng trắng mắt chuyển sang màu vàng thường là dấu hiệu cho thấy lượng bilirubin trong máu đang tăng cao. Tình trạng này có thể liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau, đặc biệt là các bệnh lý về gan, đường mật hoặc rối loạn máu. Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp:
- Bệnh lý về gan: Các bệnh như viêm gan, xơ gan, gan nhiễm mỡ tiến triển hoặc ung thư gan có thể làm suy giảm chức năng chuyển hóa và đào thải bilirubin, từ đó khiến mắt và da xuất hiện màu vàng.
- Tắc nghẽn đường mật: Sỏi mật, hẹp hoặc viêm đường mật, teo đường mật bẩm sinh hay các bệnh lý đường mật khác có thể cản trở dòng chảy của dịch mật, khiến bilirubin tích tụ trong cơ thể.
- Rối loạn hồng cầu: Những bệnh gây tan máu nhanh như thiếu máu tán huyết, bệnh hồng cầu hình liềm hoặc các rối loạn huyết học khác sẽ làm tăng lượng bilirubin được tạo ra, dẫn đến hiện tượng vàng mắt.
- Nhiễm trùng: Một số trường hợp nhiễm trùng tại gan hoặc đường mật cũng có thể ảnh hưởng đến quá trình xử lý bilirubin và gây vàng củng mạc.
- Tác dụng của thuốc: Việc sử dụng kéo dài hoặc quá liều một số loại thuốc như paracetamol (acetaminophen), corticosteroid, thuốc tránh thai hoặc một số thuốc điều trị rối loạn tâm thần có thể làm tổn thương gan và ảnh hưởng đến chức năng chuyển hóa.
- Các bệnh ung thư: Ung thư gan, ung thư tụy hoặc ung thư đường mật có thể chèn ép hoặc làm tắc hệ thống dẫn mật, khiến bilirubin không được đào thải bình thường.
- Hội chứng Gilbert: Đây là một rối loạn di truyền khá phổ biến khiến gan giảm khả năng chuyển hóa bilirubin. Người mắc hội chứng này có thể xuất hiện tình trạng vàng lòng trắng mắt từng đợt, đặc biệt khi mệt mỏi, nhịn đói hoặc căng thẳng.
Bên cạnh các nguyên nhân bệnh lý, thói quen sinh hoạt không lành mạnh như uống nhiều rượu bia, lạm dụng đồ uống có cồn hoặc các chất gây hại cho gan cũng làm tăng nguy cơ tổn thương gan và ảnh hưởng đến quá trình xử lý bilirubin.
Nếu nhận thấy lòng trắng mắt bắt đầu chuyển sang màu vàng, đặc biệt khi đi kèm các triệu chứng như vàng da, nước tiểu sẫm màu, đau vùng gan hoặc mệt mỏi kéo dài, bạn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám. Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp bác sĩ đưa ra hướng điều trị phù hợp và hạn chế các biến chứng có thể xảy ra.
KHI NÀO NÊN ĐI KHÁM KHI LÒNG TRẮNG MẮT BỊ VÀNG?
Lòng trắng mắt chuyển sang màu vàng có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề sức khỏe, đặc biệt liên quan đến gan, đường mật hoặc máu. Vì vậy, bạn không nên chủ quan hay tự điều trị tại nhà nếu nhận thấy tình trạng này xuất hiện.
Bạn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám nếu gặp một trong các trường hợp sau:
- Lòng trắng mắt hoặc da chuyển vàng rõ rệt và kéo dài nhiều ngày.
- Vàng mắt đi kèm các triệu chứng như sốt, đau bụng (đặc biệt vùng hạ sườn phải), buồn nôn hoặc nôn.
- Nước tiểu có màu sẫm, phân nhạt màu hoặc ngứa toàn thân.
- Cơ thể mệt mỏi kéo dài, chán ăn, sụt cân không rõ nguyên nhân.
- Có tiền sử mắc bệnh gan, viêm gan virus, sỏi mật hoặc thường xuyên sử dụng rượu bia, thuốc có nguy cơ ảnh hưởng đến gan.
Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu, đánh giá chức năng gan, định lượng bilirubin hoặc thực hiện siêu âm gan – mật để xác định nguyên nhân và đưa ra hướng điều trị phù hợp. Việc phát hiện sớm không chỉ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả mà còn hạn chế nguy cơ xảy ra các biến chứng nghiêm trọng.
CÁCH PHÒNG NGỪA TÌNH TRẠNG LÒNG TRẮNG MẮT BỊ VÀNG
Không phải mọi trường hợp lòng trắng mắt bị vàng đều có thể phòng tránh hoàn toàn, bởi tình trạng này có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau, đặc biệt là các bệnh lý về gan, đường mật hoặc máu. Tuy nhiên, xây dựng lối sống lành mạnh sẽ góp phần bảo vệ chức năng gan và giảm nguy cơ gặp phải các vấn đề liên quan.
Để hỗ trợ sức khỏe gan và hạn chế nguy cơ vàng mắt, bạn nên:
- Hạn chế tiêu thụ thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ chiên rán và các món ăn chứa nhiều chất béo bão hòa.
- Bổ sung nhiều rau xanh, trái cây tươi và thực phẩm giàu vitamin, khoáng chất vào khẩu phần ăn hằng ngày.
- Tăng cường chất xơ từ ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và rau củ để hỗ trợ hệ tiêu hóa.
- Uống đủ nước mỗi ngày, đồng thời duy trì chế độ dinh dưỡng cân bằng nhằm giúp gan hoạt động hiệu quả hơn.
- Hạn chế hoặc tránh sử dụng rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích có thể gây tổn thương tế bào gan.
- Không tự ý dùng thuốc, đặc biệt là các loại thuốc có nguy cơ ảnh hưởng đến gan, nếu chưa có chỉ định từ bác sĩ.
- Khám sức khỏe và kiểm tra chức năng gan định kỳ, nhất là với những người có tiền sử bệnh gan hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao.
Cần lưu ý rằng, nếu lòng trắng mắt chuyển sang màu vàng do nồng độ bilirubin tăng cao hoặc do các bệnh lý về gan, đường mật thì không có phương pháp dân gian hay biện pháp tự nhiên nào có thể thay thế việc điều trị y tế. Vì vậy, khi phát hiện dấu hiệu bất thường, bạn nên đến cơ sở y tế để được thăm khám, xác định nguyên nhân và điều trị kịp thời. Chủ động chăm sóc sức khỏe và kiểm tra định kỳ vẫn là cách tốt nhất để bảo vệ đôi mắt cũng như toàn bộ cơ thể.
