Nhiều người thắc mắc liệu loạn thị có tăng độ theo thời gian hay không. Loạn thị là một dạng tật khúc xạ tương tự như cận và viễn thị, xảy ra khi giác mạc hoặc thủy tinh thể có hình dạng không đều. Sự bất thường này khiến ánh sáng không hội tụ chính xác lên võng mạc, làm hình ảnh trở nên mờ ở mọi khoảng cách.
Vậy loạn thị có thể tiến triển nặng hơn không? Hãy cùng Yoon Eyewear tìm hiểu trong nội dung dưới đây.
LOẠN THỊ CÓ TĂNG ĐỘ KHÔNG?
Loạn thị hoàn toàn có thể tăng theo thời gian, làm giảm chất lượng thị lực. Mức độ tiến triển phụ thuộc vào tình trạng giác mạc/thủy tinh thể và cách bạn chăm sóc mắt mỗi ngày. Dưới đây là sự thay đổi theo từng mức độ loạn thị:
1. Loạn Thị Nhẹ
Với độ loạn dưới 1.0 diop, nhiều người vẫn thắc mắc loạn nhẹ có tăng độ không và câu trả lời là có thể. Thường không cần đeo kính hay phẫu thuật, nhưng vẫn nên chăm sóc mắt đúng cách và khám định kỳ để tránh tăng độ.
2. Loạn Thị Vừa
Ở mức 1.0–2.0 diop, thị lực đã bị ảnh hưởng rõ hơn. Người bệnh có thể không cần kính ngay, tuy nhiên độ loạn vẫn có nguy cơ tăng nếu không theo dõi và điều chỉnh kịp thời.
3. Loạn Thị Nặng
Độ loạn từ 2.0–3.0 diop bắt đầu gây khó nhìn, kèm theo đau đầu, mỏi mắt, ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.
4. Loạn Thị Rất Nặng
Từ 3.0 diop trở lên được xem là loạn thị rất nặng. Người bệnh nhìn mờ cả xa lẫn gần, hình ảnh méo, nheo mắt và dễ chảy nước mắt, đau đầu.
Lúc này, việc điều trị là bắt buộc từ đeo kính gọng, kính áp tròng cho đến các phương pháp phẫu thuật khúc xạ.
Để kiểm soát loạn thị và kịp thời xử lý khi độ tăng, bạn nên khám mắt định kỳ tại các cơ sở uy tín. Phát hiện sớm giúp điều trị hiệu quả hơn và tránh biến chứng thị lực sau này.
NGUYÊN NHÂN KHIẾN ĐỘ LOẠN THỊ TĂNG
Loạn thị hoàn toàn có thể tiến triển nặng hơn theo thời gian do nhiều yếu tố khác nhau. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến làm độ loạn thị tăng:
1. Yếu Tố Di Truyền
Di truyền là nguyên nhân quan trọng khiến loạn thị dễ tăng theo thời gian. Nếu trong gia đình có người mắc tật khúc xạ hoặc từng bị loạn thị, bạn sẽ có nguy cơ cao hơn. Cấu trúc giác mạc và thủy tinh thể vốn chịu ảnh hưởng từ gen, vì vậy đây là yếu tố tác động trực tiếp đến mức độ loạn thị.
2. Sự Thay Đổi Do Tuổi Tác
Càng lớn tuổi, mắt càng trải qua nhiều thay đổi tự nhiên. Thuỷ tinh thể bắt đầu kém đàn hồi, giác mạc cũng có thể biến đổi nhẹ theo quá trình lão hoá. Những thay đổi này góp phần khiến loạn thị tăng dần theo năm tháng.
3. Điều Trị Không Đúng Cách
Loạn thị hoàn toàn có thể tăng độ nếu không được khám và điều chỉnh đúng. Việc đeo kính sai độ, không kiểm tra thị lực định kỳ hoặc can thiệp không phù hợp đều khiến tình trạng loạn thị trở nên nặng hơn.
4. Giác Mạc Hình Chóp (Keratoconus)
Keratoconus là bệnh lý làm giác mạc mỏng và phình ra bất thường, dẫn đến loạn thị không đều. Khi bệnh tiến triển, độ loạn thị có thể tăng nhanh và khó khắc phục bằng kính thông thường.
5. Dụi Mắt Mạnh Và Thường Xuyên
Thói quen dụi mắt quá mạnh có thể gây biến dạng giác mạc, thậm chí làm xuất hiện giác mạc hình chóp từ đó khiến loạn thị nặng hơn. Nếu lặp lại trong thời gian dài, hành động này sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến thị lực.
PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ KHI ĐỘ LOẠN THỊ TĂNG
Độ loạn thị có tăng hay không phụ thuộc khá nhiều vào cách điều trị. Hầu hết các trường hợp loạn thị đều có thể cải thiện tốt nhờ đeo kính gọng hoặc kính áp tròng. Với những người loạn thị nhẹ và không có triệu chứng rõ ràng, đôi khi chưa cần đến kính ngay.
Ngày nay, có nhiều giải pháp khác nhau để điều chỉnh loạn thị tùy theo mức độ nặng nhẹ, từ đeo kính thông thường cho đến Ortho-K hoặc can thiệp bằng phẫu thuật khúc xạ.
1. Đeo Kính Gọng
Kính gọng là lựa chọn phổ biến nhất để điều chỉnh tật loạn thị. Trong thời gian đầu, người mới đeo kính có thể thấy sàn nhà hay các bề mặt trông hơi nghiêng do mắt chưa quen. Nếu độ loạn cao, thời gian thích nghi có thể kéo dài từ vài ngày đến một tuần hoặc lâu hơn.
2. Kính Ortho-K
Ortho-K là kính áp tròng cứng đeo khi ngủ, có khả năng định hình giác mạc tạm thời giúp điều chỉnh ánh sáng vào mắt. Đây là phương pháp phù hợp cho người loạn thị, đặc biệt khi muốn hạn chế đeo kính gọng vào ban ngày. Khi đeo xuyên đêm, kính sẽ làm phẳng và tạo lại độ cong giác mạc, từ đó giúp giảm mức độ loạn thị.
3. Phẫu Thuật Khúc Xạ
Các phương pháp laser như LASIK, PRK hoặc SMILE có thể can thiệp trực tiếp lên giác mạc để ánh sáng hội tụ chính xác hơn vào võng mạc. Đây là lựa chọn hiệu quả cho người loạn thị nặng hoặc muốn giảm phụ thuộc vào kính. Tuy nhiên, bạn cần được bác sĩ thăm khám kỹ trước khi quyết định phẫu thuật.
CÁCH KIỂM SOÁT ĐỂ ĐỘ LOẠN THỊ KHÔNG TĂNG NHANH
Độ loạn thị tăng lên không chỉ gây khó chịu mà còn ảnh hưởng lớn đến chất lượng học tập và công việc. Để hạn chế tình trạng này, bạn cần duy trì những thói quen tốt dưới đây:
1. Làm Việc Và Học Tập Trong Môi Trường Đủ Sáng
Ánh sáng đầy đủ đặc biệt là ánh sáng tự nhiên giúp mắt bớt căng thẳng và tăng khả năng tập trung. Làm việc trong không gian thiếu sáng khiến mắt phải điều tiết nhiều hơn, dễ làm độ loạn tăng nhanh.
2. Nghỉ Ngơi Hợp Lý
Mắt cần được thư giãn sau thời gian dài nhìn gần. Hãy áp dụng quy tắc 20-20-20: mỗi 20 phút, nhìn ra vật cách 20 feet (khoảng 6m) trong ít nhất 20 giây. Điều này giúp giảm mỏi mắt và hạn chế sự tiến triển của loạn thị.
3. Đeo Kính Đúng Độ
Đeo kính đúng độ loạn là cách đơn giản nhưng cực kỳ hiệu quả để kiểm soát tình trạng loạn thị. Với trường hợp loạn thị cao hoặc đặc biệt, bác sĩ có thể chỉ định dùng Ortho-K để hỗ trợ điều chỉnh giác mạc. Khám mắt đúng lịch sẽ giúp bạn luôn sử dụng kính phù hợp.
4. Khám Mắt Định Kỳ
Loạn thị có thể gặp ở cả trẻ em và người lớn. Vì vậy, việc kiểm tra mắt 1–2 lần mỗi năm là rất quan trọng. Với trẻ nhỏ, loạn thị có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả học tập; còn ở người trưởng thành, việc nhìn màn hình lâu sẽ khiến triệu chứng rõ ràng và khó chịu hơn nếu không kiểm soát tốt.
5. Bổ Sung Thực Phẩm Tốt Cho Mắt
Chế độ ăn giàu vitamin A, C, E và omega-3 giúp nuôi dưỡng mắt khỏe mạnh và hỗ trợ kiểm soát loạn thị. Những thực phẩm có lợi gồm cà rốt, hồng đào, cá hồi, hạt lanh, rau xanh đậm,…
