Tình trạng mắt xuất hiện ghèn là hiện tượng khá thường gặp và đa phần không quá nguy hiểm. Tuy vậy, nếu lượng ghèn tiết ra nhiều bất thường, có sự thay đổi về màu sắc, kết cấu hoặc đi kèm cảm giác khó chịu, thì đây có thể là dấu hiệu cảnh báo vấn đề về sức khỏe mà bạn không nên bỏ qua.
Vậy mắt ra ghèn là do đâu? Nguyên nhân cụ thể là gì? Làm sao để nhận biết và có hướng điều trị phù hợp? Hãy cùng Yoon Eyewear tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé.
GHÈN MẮT LÀ GÌ?
Ghèn mắt (Eye Discharge) là hiện tượng tích tụ các chất như dịch nhầy, dầu, tế bào da chết cùng với bụi bẩn ở khóe mắt hoặc dọc theo hàng mi, đặc biệt sau khi ngủ dậy. Ghèn có thể tồn tại ở nhiều dạng khác nhau như ướt, dính hoặc khô, tùy vào lượng nước trong dịch tiết bị bay hơi nhiều hay ít.
Thực tế, dịch tiết ở mắt đóng vai trò cần thiết trong việc làm sạch, loại bỏ bụi bẩn và các chất thải khỏi lớp màng nước mắt, từ đó giúp bảo vệ bề mặt nhãn cầu. Khi chúng ta chớp mắt, lớp nước mắt sẽ liên tục rửa trôi các chất này. Tuy nhiên, trong lúc ngủ, mắt không chớp nên dịch tiết dần tích tụ lại và hình thành ghèn.
NGUYÊN NHÂN GÂY GHÈN MẮT BẤT THƯỜNG
Tình trạng ghèn mắt xuất hiện nhiều hoặc khác thường thường liên quan đến các bệnh lý về mắt hoặc những vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Dưới đây là những nguyên nhân phổ biến bạn nên lưu ý:
Viêm Kết Mạc
Viêm kết mạc là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra ghèn mắt, với 3 dạng chính:
- Do virus: Dịch tiết thường loãng, trong hoặc hơi trắng. Bệnh dễ lây lan qua tiếp xúc trực tiếp.
- Do vi khuẩn: Ghèn có xu hướng đặc hơn, màu vàng hoặc xanh. Nếu không điều trị kịp thời, có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng.
- Do dị ứng: Dịch tiết dạng nước, thường đi kèm cảm giác ngứa và đỏ mắt.
Viêm Bờ Mi
Đây là tình trạng viêm kéo dài ở vùng mí mắt, thường do vi khuẩn hoặc rối loạn hoạt động của tuyến Meibomian (các tuyến dầu nhỏ nằm dọc theo bờ mi). Bệnh có thể khiến ghèn xuất hiện thường xuyên và gây khó chịu.
Lẹo Mắt
Lẹo hình thành khi các tuyến dầu ở mí mắt bị tắc và nhiễm trùng. Tình trạng này không chỉ gây sưng đau mà còn làm tăng tiết dịch, dẫn đến ghèn mắt.
Khô Mắt
Khi mắt không được cung cấp đủ nước mắt, các chất nhầy và dầu dễ tích tụ lại, gây cảm giác cộm và xuất hiện ghèn.
Một Số Nguyên Nhân Khác
Ngoài các yếu tố trên, ghèn mắt bất thường còn có thể xuất phát từ:
- Sử dụng kính áp tròng không đảm bảo vệ sinh
- Tổn thương mắt hoặc loét giác mạc
- Viêm túi lệ (liên quan đến hệ thống dẫn lưu nước mắt)
Nếu ghèn mắt kéo dài hoặc kèm theo các triệu chứng bất thường, bạn nên đi khám để xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp.
TRIỆU CHỨNG ĐI KÈM KHI BỊ GHÈN MẮT
Khi ghèn mắt xuất hiện bất thường, cơ thể thường kèm theo một số dấu hiệu cảnh báo như:
- Xuất hiện cục nhỏ hoặc nốt sần trên mí mắt: Đây thường là biểu hiện của lẹo mắt, do tuyến dầu bị tắc và nhiễm trùng.
- Mắt đỏ, kích ứng, mí mắt dính chặt khi thức dậy: Những triệu chứng này thường đi cùng với ghèn màu xanh hoặc xám, là dấu hiệu nhiễm trùng mắt do vi khuẩn.
- Đau, sưng đỏ vùng giữa mũi và mí mắt: Khi xuất hiện cùng ghèn màu trắng, đây có thể là dấu hiệu của viêm túi lệ.
- Ngứa, đỏ mắt và cảm giác khó chịu: Nếu đi kèm với dịch tiết màu trắng, dai và có dạng sợi, rất có thể là viêm kết mạc dị ứng.
NHỮNG ĐỐI TƯỢNG DỄ GẶP TÌNH TRẠNG GHÈN MẮT
Trẻ sơ sinh là nhóm đối tượng thường xuyên gặp phải tình trạng ghèn mắt. Nguyên nhân chủ yếu là do ống dẫn nước mắt (nối từ bề mặt mắt xuống khoang mũi) chưa phát triển hoàn chỉnh hoặc bị tắc, khiến nước mắt không thoát được và tích tụ lại.
Tình trạng này có thể dẫn đến chảy nước mắt liên tục, đôi khi kèm theo dịch tiết ở mắt. Một số dấu hiệu thường gặp của tắc ống dẫn nước mắt ở trẻ bao gồm: nước mắt luôn đọng trong mắt ngay cả khi không khóc, thậm chí có thể chảy tràn xuống má.
CÁCH XỬ LÝ KHI GHÈN MẮT XUẤT HIỆN LIÊN TỤC
Việc xử lý tình trạng ghèn mắt sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân và đối tượng gặp phải. Nếu lượng ghèn ít và không kèm triệu chứng nghiêm trọng, bạn có thể tự vệ sinh mắt tại nhà để làm sạch dịch tiết.
Để vệ sinh mắt đúng cách, bạn có thể thực hiện theo các bước sau:
- Rửa tay sạch bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn trước khi chạm vào mắt.
- Sử dụng gạc y tế hoặc khăn mềm sạch, tránh dùng bông gòn vì dễ để lại sợi nhỏ trong mắt.
- Thấm gạc với nước muối sinh lý hoặc nước ấm, sau đó lau nhẹ nhàng vùng mắt.
- Lau theo một chiều từ khóe mắt ra đuôi mắt, mỗi lần lau nên dùng miếng gạc mới để đảm bảo vệ sinh.
- Hạn chế chạm trực tiếp vào lòng trắng mắt hoặc mí mắt khi lau.
- Thực hiện vệ sinh cho cả hai mắt, khoảng 2–3 lần mỗi ngày hoặc khi ghèn xuất hiện nhiều.
Trong quá trình theo dõi, nếu tình trạng ghèn mắt không cải thiện mà còn nặng hơn, kèm theo các dấu hiệu như đau, sưng, đỏ quanh mắt, chảy nước mắt nhiều hoặc cảm giác khô rát, bạn nên đi khám sớm để được bác sĩ chuyên khoa kiểm tra và điều trị phù hợp.
CÁCH PHÒNG TRÁNH TÌNH TRẠNG GHÈN MẮT
Để hạn chế ghèn mắt, bạn cần chú ý giữ vệ sinh và bảo vệ đôi mắt đúng cách thông qua những thói quen sau:
- Tránh dụi mắt khi tay chưa sạch hoặc chà xát quá mạnh vào mắt.
- Sử dụng riêng gạc hoặc khăn mềm sạch để lau mắt, đặc biệt vào buổi sáng khi ghèn tích tụ nhiều.
- Luôn rửa tay kỹ trước khi vệ sinh vùng mắt.
- Nếu dùng kính áp tròng, chỉ nên đeo trong thời gian cho phép và đảm bảo vệ sinh đúng cách.
- Hạn chế tiếp xúc với các tác nhân dễ gây dị ứng nếu bạn có cơ địa nhạy cảm.
- Cho mắt nghỉ ngơi sau mỗi khoảng 30 phút sử dụng thiết bị điện tử.
- Khi ở trong môi trường điều hòa lâu, có thể dùng nước mắt nhân tạo để giảm tình trạng khô mắt.
Ghèn mắt tuy không phải là vấn đề quá nghiêm trọng nhưng có thể gây bất tiện trong sinh hoạt hằng ngày, đồng thời cũng là dấu hiệu cảnh báo một số bệnh lý về mắt. Vì vậy, việc chăm sóc và bảo vệ mắt đúng cách là rất cần thiết.
