Nhiều nghiên cứu cho thấy việc đọc sách với tần suất cao từ nhỏ có thể làm tăng nguy cơ cận thị (myopia) ở trẻ em. Tuy nhiên, đây không phải là nguyên nhân duy nhất. Những hoạt động cần nhìn gần trong thời gian dài như sử dụng thiết bị điện tử, vẽ tranh hay học tập cũng có thể gây ảnh hưởng đến thị lực của trẻ. Cùng Yoon Eyewear tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé.
TÌM HIỂU VỀ CẬN THỊ Ở TRẺ EM
Một nghiên cứu công bố năm 2015 trên tạp chí PLOS ONE cho thấy thời gian dành cho các hoạt động nhìn gần như đọc sách hay sử dụng thiết bị điện tử có mối liên hệ chặt chẽ với nguy cơ gia tăng cận thị. Khi mắt phải điều tiết liên tục ở khoảng cách gần trong thời gian dài, nhãn cầu có xu hướng dài ra, khiến ánh sáng không còn hội tụ đúng trên võng mạc và dẫn đến tình trạng nhìn xa bị mờ.
Trẻ em tham gia quá nhiều vào các hoạt động này dễ gặp tình trạng nhãn cầu phát triển dài hơn bình thường, từ đó làm tăng nguy cơ cận thị. Dù cơ chế chính xác vẫn chưa được xác định hoàn toàn, nhưng mối liên hệ giữa việc nhìn gần kéo dài và cận thị đã được ghi nhận rõ ràng.
YẾU TỐ DI TRUYỀN VÀ MÔI TRƯỜNG
Bên cạnh thói quen sinh hoạt, yếu tố di truyền cũng đóng vai trò nhất định. Nghiên cứu năm 2015 của Đại học Columbia chỉ ra rằng gen APLP2 có liên quan đến nguy cơ mắc cận thị. Tuy nhiên, di truyền không phải là yếu tố duy nhất. Môi trường sống và thói quen hằng ngày cũng ảnh hưởng lớn đến sự phát triển thị lực.
Cụ thể, những trẻ mang gen này nếu thường xuyên tham gia các hoạt động nhìn gần trong thời gian dài sẽ có nguy cơ bị cận thị cao hơn đáng kể, thậm chí gấp nhiều lần so với những trẻ khác. Điều này cho thấy sự kết hợp giữa yếu tố di truyền và môi trường là nguyên nhân quan trọng trong sự hình thành cận thị ở trẻ em.
CÁCH GIÚP TRẺ ĐỌC SÁCH ĐÚNG CÁCH ĐỂ BẢO VỆ MẮT
Đảm Bảo Ánh Sáng Phù Hợp Khi Đọc
Khi đọc sách trong điều kiện đủ sáng, mắt của trẻ sẽ hoạt động thoải mái hơn, giảm tình trạng mỏi và căng mắt. Ngược lại, nếu ánh sáng quá yếu, mắt phải điều tiết nhiều hơn để nhìn rõ, lâu dài có thể làm suy giảm thị lực, thậm chí ảnh hưởng đến cấu trúc của mắt và tăng nguy cơ cận thị.
Tránh Đọc Sách Khi Đang Di Chuyển
Nhiều người có thói quen đọc sách khi đi xe hoặc đang di chuyển, nhưng đây là điều không nên. Việc rung lắc liên tục khiến khoảng cách giữa mắt và sách thay đổi, ánh sáng cũng không ổn định. Điều này buộc mắt phải điều chỉnh liên tục, dễ gây mỏi mắt và ảnh hưởng đến thần kinh thị giác, lâu dài có thể dẫn đến các tật khúc xạ.
Tránh Ánh Sáng Quá Mạnh Hoặc Quá Yếu
Không chỉ ánh sáng yếu, ánh sáng quá mạnh cũng gây hại cho mắt. Khi tiếp xúc với nguồn sáng cường độ cao trong thời gian dài, mắt có thể bị chói, khó chịu và ảnh hưởng đến võng mạc. Duy trì ánh sáng vừa phải sẽ giúp bảo vệ thị lực tốt hơn.
Không Đọc Sách Trong Thời Gian Quá Dài
Đọc sách liên tục trong nhiều giờ khiến mắt phải làm việc quá sức. Áp lực lên mắt tăng cao, các cơ điều tiết hoạt động liên tục dễ dẫn đến mệt mỏi và giảm hiệu suất nhìn. Vì vậy, nên cho trẻ nghỉ ngơi định kỳ để mắt được thư giãn.
Giữ Khoảng Cách Đọc Hợp Lý
Khoảng cách lý tưởng khi đọc sách thường rơi vào khoảng 35–40 cm (tương đương từ khuỷu tay đến đầu ngón tay). Nếu đọc quá gần, mắt phải điều tiết nhiều hơn, lâu dần có thể làm tăng nguy cơ cận thị và gây mỏi mắt.
Nhìn chung, việc hình thành thói quen đọc sách đúng cách từ sớm sẽ giúp trẻ bảo vệ đôi mắt tốt hơn và hạn chế các vấn đề về thị lực trong tương lai.
MỘT SỐ LƯU Ý QUAN TRỌNG ĐỂ BẢO VỆ MẮT KHI ĐỌC SÁCH
Về lâu dài, việc đọc sách trong điều kiện thiếu sáng không hẳn làm thị lực xấu đi rõ rệt, nhưng cũng không mang lại lợi ích gì cho mắt. Nếu muốn duy trì đôi mắt khỏe mạnh, bạn nên xây dựng những thói quen sinh hoạt tốt như: hạn chế hoặc bỏ hút thuốc, duy trì chế độ ăn giàu dinh dưỡng với nhiều rau xanh và trái cây tươi, tháo kính áp tròng trước khi đi ngủ, đồng thời sử dụng kính râm và đội mũ khi ra ngoài nắng. Những thói quen này còn góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh về mắt như thoái hóa điểm vàng hay bệnh võng mạc do tiểu đường.
Bên cạnh đó, việc đảm bảo ánh sáng phù hợp khi đọc sách vẫn rất cần thiết. Ánh sáng đầy đủ không chỉ giúp hạn chế tình trạng đau đầu, mỏi mắt mà còn hỗ trợ quá trình đọc hiệu quả hơn, giúp bạn tập trung tốt và hoàn thành việc đọc nhanh hơn.
