Mắt hột là một trong những bệnh lý có thể dẫn đến suy giảm thị lực nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Căn bệnh này do vi khuẩn gây ra và có khả năng lây lan rộng trong cộng đồng, thậm chí bùng phát thành dịch. Việc nhận biết sớm các triệu chứng và can thiệp điều trị đúng cách là yếu tố then chốt để ngăn ngừa các biến chứng nghiêm trọng mà bệnh có thể gây nên. Cùng Yoon tìm hiểu chi tiết trong bài viết này nhé.
BỆNH MẮT HỘT LÀ GÌ?
Mắt hột là một dạng viêm mạn tính ở kết mạc và giác mạc, nguyên nhân là do vi khuẩn Chlamydia Trachomatis gây ra. Đây là căn bệnh có khả năng lây lan cao, thường bùng phát thành dịch thông qua việc tiếp xúc với dịch tiết từ mắt người bệnh hoặc dùng chung vật dụng cá nhân như khăn mặt, chậu rửa, gối,...
Tên gọi "mắt hột" xuất phát từ tổn thương đặc trưng là các hột nhỏ xuất hiện trên kết mạc. Theo thời gian, các hột này có thể lớn dần, nổi rõ trên bề mặt kết mạc và có nguy cơ vỡ ra, để lại sẹo. Nếu tình trạng sẹo trở nên nghiêm trọng, sụn mi có thể bị co rút, dẫn đến hiện tượng mi mắt bị cuộn vào trong gây ra lông quặm.
Lông mi mọc ngược nếu không được can thiệp kịp thời có thể làm trầy xước giác mạc, lâu dài dẫn đến loét, thủng giác mạc hoặc nhiễm trùng trong nhãn cầu, làm suy giảm thị lực nghiêm trọng, thậm chí gây mù vĩnh viễn. Ngoài ra, mắt hột còn có thể gây ra các biến chứng khác như khô mắt, viêm bờ mi,... ảnh hưởng không nhỏ đến khả năng thị giác.
NGUYÊN NHÂN GÂY RA BỆNH MẮT HỘT
Bệnh mắt hột bắt nguồn từ sự nhiễm khuẩn Chlamydia Trachomatis, một loại vi khuẩn có khả năng lây lan mạnh mẽ, không chỉ gây bệnh ở mắt mà còn có thể ảnh hưởng đến hệ tiết niệu và sinh dục ở người.
Vi khuẩn Chlamydia Trachomatis có khoảng 15 tuýp huyết thanh, trong đó một số tuýp đặc biệt có khả năng gây ra tình trạng viêm ở kết mạc và giác mạc. Loại vi khuẩn này có sức sống khá cao trong môi trường lạnh, có thể tồn tại trong nhiều ngày. Tuy nhiên, ở môi trường nhiệt độ cao, cụ thể là khoảng 50 độ C, chúng sẽ bị tiêu diệt sau 15 phút. Khi ở ngoài cơ thể con người, vi khuẩn thường không sống được quá 24 giờ.
Mặc dù vi khuẩn là tác nhân trực tiếp gây bệnh, nhưng một số yếu tố sau đây có thể làm tăng nguy cơ mắc phải bệnh mắt hột:
- Môi trường sống không đảm bảo: Những nơi có điều kiện vệ sinh kém, ẩm thấp là môi trường lý tưởng để vi khuẩn sinh sôi và phát tán.
- Không gian sống chật hẹp, đông đúc: Sự tiếp xúc gần trong cộng đồng dễ làm bệnh lây lan từ người này sang người khác.
- Vệ sinh cá nhân không tốt: Đặc biệt là vệ sinh tay và vùng mắt không sạch sẽ, dễ dẫn đến lây nhiễm chéo.
- Độ tuổi: Trẻ em trong độ tuổi từ 4 đến 6 là nhóm đối tượng dễ mắc bệnh nhất do hệ miễn dịch còn yếu và hay tiếp xúc gần với nhau trong sinh hoạt.
TRIỆU CHỨNG THƯỜNG GẶP CỦA BỆNH MẮT HỘT
Bệnh mắt hột thường gây tổn thương ở cả hai mắt và có thể được nhận biết thông qua những biểu hiện sau:
- Ngứa và sưng mí mắt nhẹ: Người bệnh có cảm giác khó chịu ở mắt, mí mắt sưng và dễ bị kích thích.
- Tiết dịch bất thường: Mắt tiết nhiều ghèn, nhầy hoặc mủ — dấu hiệu điển hình cho thấy có viêm nhiễm.
- Đau mắt, nhạy cảm với ánh sáng: Người bệnh thường cảm thấy đau rát và khó chịu khi tiếp xúc với ánh sáng mạnh.
- Xuất hiện hột đặc trưng: Các hột này thường có dạng tròn, hơi gồ lên, màu xám trắng với những mạch máu nhỏ bám trên bề mặt. Chúng thường thấy ở kết mạc mi trên, kết mạc mi dưới hoặc khu vực rìa giác mạc. Kích thước các hột dao động từ 0,5 đến 1mm và có thể không đồng đều.
- Xuất hiện nhú gai: Các nhú này có hình dạng đa giác, màu hồng, nằm rải rác ở kết mạc, mỗi nhú có một trục mạch máu chính và các mao mạch tỏa ra xung quanh.
- Hình thành sẹo: Khi bệnh kéo dài, sẹo có thể xuất hiện tại kết mạc mi trên, dưới dạng các dải xơ trắng, hình sao hoặc mạng lưới. Những vết sẹo này có thể khiến lông mi mọc ngược vào trong mắt (lông quặm), gây cọ xát lên giác mạc, dẫn đến tổn thương hoặc thậm chí nguy cơ mất thị lực.
PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ BỆNH MẮT HỘT
Việc điều trị bệnh mắt hột cần dựa trên tình trạng cụ thể của người bệnh và được chia làm hai hướng: điều trị nội khoa và ngoại khoa.
Điều Trị Bằng Thuốc
Vì đây là bệnh nhiễm khuẩn, nên sử dụng kháng sinh là lựa chọn chính. Một số phương pháp điều trị nội khoa hiện nay gồm:
- Dùng azithromycin: Uống liều duy nhất mỗi năm và có thể nhắc lại sau 6–12 tháng nếu bệnh tái phát. Ưu điểm là dễ sử dụng, hiệu quả cao. Tuy nhiên, không dùng cho phụ nữ mang thai, đang cho con bú và trẻ dưới 1 tuổi hoặc nặng dưới 8kg.
- Uống erythromycin: Dùng 3 lần mỗi ngày, kéo dài trong 3 tuần liên tục.
- Tra mỡ tetracycline 1%: Bôi vào mắt hai lần mỗi ngày trong vòng 6 tháng. Cách này đơn giản nhưng đòi hỏi sự kiên trì do thời gian điều trị kéo dài.
Ngoài điều trị chính, cần thực hiện đồng thời:
- Vệ sinh mắt hàng ngày bằng nước muối sinh lý.
- Không dùng chung đồ cá nhân, khăn mặt hay thuốc nhỏ mắt.
- Khi có người trong gia đình bị bệnh, cần điều trị cho cả những người tiếp xúc gần, theo hướng dẫn của bác sĩ.
- Có thể sử dụng nước mắt nhân tạo để giữ ẩm và kết hợp bổ sung vitamin cần thiết cho mắt.
Phẫu Thuật Khi Cần Thiết
Nếu bệnh đã tiến triển đến giai đoạn xuất hiện lông quặm, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật chỉnh hình để loại bỏ nguy cơ tổn thương giác mạc do lông mi chọc vào mắt.
Bệnh đau mắt hột có thể lây lan nhanh và gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời. Vì vậy, mỗi người cần chủ động giữ gìn vệ sinh mắt, không chủ quan với các triệu chứng như ngứa, đỏ, chảy dịch… và nên đi khám bác sĩ chuyên khoa mắt ngay khi có dấu hiệu nghi ngờ để được điều trị đúng cách và kịp thời.
Xem thêm: Top 5 thuốc trị đau mắt hột hiểu quả nên khuyên dùng
