Tuy cùng đều là tật khúc xạ khiến thị lực bị ảnh hưởng, nhưng cận thị đơn và cận có loạn lại có những điểm khác biệt rõ rệt. Cận thị đơn là tình trạng mắt chỉ nhìn rõ vật ở gần, còn vật ở xa lại mờ dần, do trục nhãn cầu quá dài hoặc giác mạc quá cong. Còn cận có loạn, ngoài việc có trục nhãn cầu dài, giác mạc còn có hình dạng không đều, khiến ánh sáng phân tán và hình ảnh nhìn thấy bị mờ nhòe, biến dạng, dù ở gần hay xa. Hãy cùng Yoon tìm hiểu nhé.
CẬN THỊ ĐƠN LÀ GÌ?
Cận thị đơn là một loại cận thị phổ biến, trong đó mắt chỉ gặp khó khăn khi nhìn các vật ở xa, còn nhìn gần thì vẫn rõ ràng. Điều này xảy ra khi nhãn cầu quá dài hoặc giác mạc cong quá mức, khiến tia sáng hội tụ phía trước võng mạc thay vì ngay trên nó. Kết quả là các hình ảnh ở xa trở nên mờ. Cận thị đơn thường xuất hiện ở tuổi trẻ và có thể tăng dần theo thời gian nếu không được kiểm tra.
Phương pháp điều trị cận thị đơn phổ biến bao gồm đeo kính cận hoặc kính áp tròng để điều chỉnh tiêu cự của mắt, giúp hình ảnh hội tụ đúng trên võng mạc. Các phương pháp phẫu thuật như LASIK cũng có thể được áp dụng trong một số trường hợp để điều chỉnh tật khúc xạ này.
NGUYÊN NHÂN GÂY RA BỆNH CẬN THỊ?
Nguyên nhân chính của cận thị:
Thủy tinh thể phồng quá mức hoặc trục nhãn cầu kéo dài khiến hình ảnh hội tụ trước võng mạc thay vì trên nó. Thông thường, chiều dài trục nhãn cầu khoảng 20mm, nhưng ở người bị cận thị, kích thước này lớn hơn, dẫn đến hình ảnh bị hội tụ phía trước võng mạc.
Các yếu tố nguy cơ bao gồm:
Di truyền: Nếu bố hoặc mẹ bị cận thị từ 6 diop trở lên, nguy cơ con bị cận thị là rất cao, có thể lên đến 100%.
Sinh thiếu tháng hoặc cân nặng khi sinh thấp: Trẻ sinh non hoặc có cân nặng dưới 2.5kg thường có nguy cơ cao bị cận thị khi đến tuổi thiếu niên.
Thói quen học tập và sinh hoạt không khoa học: Học với cường độ cao, ánh sáng không đủ, tư thế ngồi học không đúng, hoặc sử dụng bàn ghế không phù hợp cũng là những nguyên nhân phổ biến làm gia tăng tình trạng cận thị ở học sinh. Việc đọc sách ở khoảng cách gần trong thời gian dài cũng có thể ảnh hưởng.
Tiếp xúc với thiết bị điện tử: Thường xuyên xem tivi, sử dụng máy tính hoặc các thiết bị điện tử trong nhiều giờ ở cự ly gần cũng làm tăng nguy cơ cận thị.
Chế độ dinh dưỡng kém: Thiếu các vitamin như A, C, E và các khoáng chất cần thiết có thể ảnh hưởng đến khả năng điều tiết của mắt, dẫn đến các vấn đề như thoái hóa võng mạc và điểm vàng.
CẬN CÓ LOẠN LÀ GÌ?
Cận có loạn là tình trạng khi một người vừa bị cận thị, vừa bị loạn thị. Cận thị khiến người bệnh khó nhìn rõ các vật ở xa, trong khi loạn thị làm hình ảnh bị méo hoặc mờ ở cả khoảng cách gần và xa. Loạn thị thường xảy ra do giác mạc hoặc thủy tinh thể của mắt không có độ cong đều, khiến tia sáng không hội tụ tại một điểm trên võng mạc, mà thay vào đó hội tụ ở nhiều điểm khác nhau.
Người bị cận có loạn thường gặp nhiều khó khăn trong việc nhìn rõ, đặc biệt là khi đọc hoặc quan sát ở khoảng cách xa. Để khắc phục, họ thường cần sử dụng kính hoặc kính áp tròng đặc biệt có thể điều chỉnh cả hai tật khúc xạ này cùng lúc. Phẫu thuật khúc xạ cũng là một lựa chọn trong một số trường hợp.
SỰ KHÁC NHAU GIỮA CẬN ĐƠN VÀ CẬN CÓ LOẠN?
Cận thị đơn và cận thị có loạn khác nhau chủ yếu ở mức độ phức tạp của các tật khúc xạ và cách mắt bị ảnh hưởng. Cận thị đơn là tình trạng mắt chỉ gặp khó khăn khi nhìn xa, còn nhìn gần vẫn rõ. Nguyên nhân là do nhãn cầu dài hơn bình thường hoặc giác mạc cong quá mức, khiến tia sáng hội tụ trước võng mạc, dẫn đến hình ảnh ở xa bị mờ. Để điều chỉnh, người mắc cận thị đơn chỉ cần đeo kính hoặc kính áp tròng phù hợp với độ cận của mình.
Trong khi đó, cận thị có loạn (cận loạn) là sự kết hợp của cận thị và loạn thị, khiến người bệnh không chỉ khó nhìn xa mà còn thấy hình ảnh bị méo mó hoặc mờ, dù ở khoảng cách xa hay gần. Loạn thị xảy ra khi giác mạc hoặc thủy tinh thể có độ cong không đều, làm tia sáng hội tụ ở nhiều điểm khác nhau trên hoặc trước võng mạc.
Như vậy, cận thị đơn chỉ ảnh hưởng đến khả năng nhìn xa, trong khi cận loạn ảnh hưởng đến cả khả năng nhìn rõ nét do loạn thị kèm theo.
