Cách Phân Biệt Cận Thị Giả Và Cận Thị Thật Ở Trẻ Em Chuẩn Nhất - Cha Mẹ Nên Biết

Sau kỳ nghỉ hè dài, nhiều cha mẹ bất ngờ khi thấy con than phiền nhìn mờ, nhức mắt hoặc khó tập trung, và lo lắng rằng con đã bị cận thị. Tuy nhiên, không phải lúc nào đó cũng là cận thị thật. Trên thực tế, nhiều trẻ chỉ gặp phải tình trạng cận thị giả tức là mắt bị giảm thị lực tạm thời do phải điều tiết quá nhiều. Nếu không nhận biết đúng, trẻ có thể bị đeo kính sai độ, dẫn đến tăng nguy cơ cận thật hoặc khiến mắt thêm mỏi và yếu hơn. Vậy làm thế nào để phân biệt chính xác giữa cận thật và cận giả? Cùng Yoon Eyewear tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây nhé.

CẬN THỊ THẬT LÀ GÌ?

Cận thị thật (Myopia) là tình trạng mắt không thể nhìn rõ các vật ở xa do nhãn cầu bị kéo dài hơn bình thường hoặc giác mạc cong quá mức, khiến tia sáng hội tụ trước võng mạc thay vì đúng trên đó. 

Dấu hiệu nhận biết cận thị thật ở trẻ: 

• Trẻ nhìn xa mờ rõ rệt, thường phải nheo mắt để nhìn bảng. 
• Có thói quen cúi sát vở khi học hoặc đọc sách. 
• Thường xuyên dụi mắt, chớp mắt liên tục, nhanh mỏi khi học tập. 
• Khó khăn khi chơi thể thao hoặc xem tivi ở khoảng cách xa. 
• Thị lực giảm ổn định, không cải thiện sau khi nghỉ ngơi. 
• Khi soi bóng đồng tử (retinoscopy) hoặc nhỏ thuốc liệt điều tiết, độ cận vẫn giữ nguyên → xác định là cận thị thật. 

CẬN THỊ GIẢ LÀ GÌ?

Cận thị giả (Pseudomyopia) là tình trạng co thắt tạm thời của cơ điều tiết, khiến mắt nhìn xa mờ nhưng không có sự thay đổi cấu trúc của nhãn cầu. Nói cách khác, đây chỉ là hiện tượng giảm thị lực tạm thời chứ không phải bệnh lý thật sự. 

Biểu hiện thường gặp của cận thị giả: 

• Mắt mỏi, căng tức sau thời gian học hoặc làm việc dài. 
• Thị lực dao động buổi sáng nhìn rõ, chiều tối lại mờ. 
• Sau khi nghỉ ngơi hoặc thư giãn mắt, thị lực cải thiện rõ rệt. 
• Có thể nhức đầu nhẹ, chói mắt khi tiếp xúc ánh sáng mạnh. 
• Khi nhỏ thuốc giãn cơ điều tiết, mắt trở lại bình thường – chứng tỏ là cận thị giả. 

Cận thị giả thường xảy ra ở trẻ học quá nhiều, thiếu nghỉ ngơi hoặc dùng điện thoại, máy tính, xem TV liên tục trong thời gian dài.

SỰ KHÁC BIỆT GIỮA CẬN THỊ GIẢ VÀ CẬN THỊ THẬT

PHỤ HUYNH NÊN LÀM GÌ KHI NGHI NGỜ CON BỊ CẬN THỊ?

1. Không Nên Vội Làm Kính Ngay Sau Khi Trẻ Than Nhìn Mờ

Rất nhiều phụ huynh cho trẻ đi đo máy tự động và làm kính ngay mà không qua kiểm tra chuyên sâu. Việc này có thể khiến trẻ đeo sai độ kính, làm mắt mỏi, nhức hoặc tăng nguy cơ cận thật do điều tiết quá mức. 

2. Đưa Trẻ Đến Cơ Sở Chuyên Khoa Có Đo Khúc Xạ Đầy Đủ 

Tại các cơ sở chuyên về nhãn khoa, trẻ sẽ được thực hiện các bước kiểm tra toàn diện: 

• Đo khúc xạ bằng máy + soi bóng động để xác định chính xác tình trạng mắt. 
• Nhỏ thuốc giãn điều tiết (nếu cần) giúp phân biệt cận thật và cận giả. 
• Tư vấn chuyên sâu bởi chuyên viên khúc xạ giàu kinh nghiệm, hướng dẫn cách chăm sóc và phòng ngừa tiến triển cận thị. 

3. Cho Mắt Nghỉ Ngơi Và Theo Dõi Trong 3–5 Ngày 

Nếu nghi ngờ trẻ bị cận thị giả, phụ huynh nên: 

• Cho mắt nghỉ ngơi hoàn toàn, hạn chế học thêm. 
• Ngừng sử dụng thiết bị điện tử như TV, điện thoại, máy tính bảng. 
• Khuyến khích trẻ chơi ngoài trời ít nhất 60 phút mỗi ngày để thư giãn cơ điều tiết. 

Nếu sau vài ngày nghỉ ngơi, thị lực của trẻ được cải thiện rõ rệt, nhiều khả năng trẻ chỉ bị cận thị giả. 

Cả cận thị thật và cận thị giả đều khiến trẻ nhìn mờ, nhưng nguyên nhân và cách xử lý hoàn toàn khác nhau. Việc khám đúng chuyên khoa và chẩn đoán chính xác sẽ giúp phụ huynh tránh được việc cho con đeo kính không cần thiết hoặc bỏ lỡ thời điểm kiểm soát cận thị sớm, ảnh hưởng đến thị lực lâu dài của trẻ.