Đau mắt đỏ là một trong những bệnh lý mắt phổ biến và dễ lây lan. Trong năm 2023, dịch bệnh đau mắt đỏ chủ yếu do các loại virus như Coxsackievirus A24, human Adenovirus 54 và 37 gây ra. Theo thông tin từ TP.HCM, trong 8 tháng đầu năm 2023, thành phố ghi nhận tới 63.309 ca bệnh đau mắt đỏ, tăng 15,38% so với cùng kỳ năm 2022. Điều đáng lo ngại là có đến 1.001 ca bị biến chứng viêm giác mạc, loét giác mạc, suy giảm thị lực, và bội nhiễm. Vậy nguyên nhân và các lưu ý cần biết bệnh đau mắt đỏ là gì? Cùng Yoon tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé.
ĐAU MẮT ĐỎ LÀ GÌ?
Đau mắt đỏ (hay còn gọi là viêm kết mạc) là tình trạng viêm ở lớp mô trong suốt lót bề mặt bên trong mí mắt và lớp phủ bên ngoài của mắt, khiến mắt bị đỏ. Bệnh có thể xảy ra ở một hoặc cả hai mắt và có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau như virus, vi khuẩn, dị ứng, hoặc các yếu tố kích ứng khác.
Khi bị đau mắt đỏ, phần tròng trắng của mắt (nhãn cầu) sẽ chuyển sang màu hồng hoặc đỏ, mí mắt có thể sưng lên và rủ xuống. Ngoài ra, mắt viêm thường sẽ có dịch chảy ra hoặc đóng vảy trên lông mi hoặc mí mắt.
Đau mắt đỏ có thể xảy ra ở tất cả các đối tượng, từ trẻ em đến người lớn và người già. Bệnh này có thể xảy ra quanh năm nhưng đặc biệt dễ lây lan và bùng phát thành dịch vào các thời điểm chuyển mùa, đặc biệt là khi mùa hè chuyển sang mùa thu.
PHÂN LOẠI ĐAU MẮT ĐỎ
Đau Mắt Đỏ Do Virus Và Vi Khuẩn
Đau mắt đỏ do virus hoặc vi khuẩn thường xuất hiện kèm theo các triệu chứng của cảm lạnh hoặc nhiễm trùng đường hô hấp như đau họng. Ban đầu, đau mắt đỏ thường chỉ xảy ra ở một mắt, sau đó có thể lây lan sang mắt còn lại trong vòng vài ngày. Mắt bị đỏ, có dịch nước chảy ra, nhưng dịch này không đặc, đôi khi khiến mí mắt dính lại với nhau. Bệnh rất dễ lây lan thông qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với dịch tiết từ mắt của người bệnh. Đôi khi, đau mắt đỏ do vi khuẩn hoặc virus cũng có thể kèm theo nhiễm trùng tai.
Đau Mắt Đỏ Dị Ứng
Đau mắt đỏ do dị ứng xảy ra khi cơ thể phản ứng với các tác nhân gây dị ứng như phấn hoa, bụi hoặc lông động vật. Bệnh không lây nhiễm và thường ảnh hưởng đến cả hai mắt, với triệu chứng chính là ngứa mắt dữ dội, đỏ mắt, chảy nước mắt và viêm mắt. Ngoài ra, bệnh còn đi kèm với các dấu hiệu dị ứng khác như ngứa mũi, hắt hơi, ngứa họng hoặc thậm chí là hen suyễn.
Đau Mắt Đỏ Do Kích Ứng
Đau mắt đỏ do kích ứng thường xảy ra khi mắt tiếp xúc với hóa chất hoặc các vật lạ, gây chảy nước mắt và tiết dịch nhầy. Tình trạng này thường không kéo dài lâu và có thể tự khỏi trong vòng một ngày. Tuy nhiên, nếu mắt không thuyên giảm hoặc có cảm giác có dị vật trong mắt, hoặc nếu có dấu hiệu xước giác mạc hay kết mạc, bệnh nhân cần đến bác sĩ để được kiểm tra và điều trị kịp thời.
NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH ĐAU MẮT ĐỎ
Nhiễm khuẩn: Một số loại vi khuẩn phổ biến có thể gây viêm kết mạc, bao gồm: Staphylococcus aureus, Haemophilus influenzae, Streptococcus pneumonia và Pseudomonas aeruginosa. Những vi khuẩn này có thể xâm nhập và gây nhiễm trùng ở mắt, khiến mắt bị đỏ, ngứa và chảy dịch.
Nhiễm virus: Virus là nguyên nhân phổ biến gây bệnh đau mắt đỏ, đặc biệt là adenovirus. Ngoài adenovirus, một số loại virus khác như coronavirus, herpes simplex virus và varicella-zoster virus cũng có thể gây viêm kết mạc. Những virus này dễ lây lan và có thể gây ra các triệu chứng như đỏ mắt, ngứa và chảy nước mắt.
Dị ứng: Đau mắt đỏ có thể do các tác nhân gây dị ứng như phấn hoa, nấm mốc, bụi hoặc các chất khác. Khi cơ thể phản ứng với những tác nhân này, hệ miễn dịch sẽ sản sinh ra kháng thể immunoglobulin E, gây giải phóng các chất gây viêm như histamine. Việc giải phóng histamine sẽ dẫn đến các triệu chứng dị ứng như đỏ mắt, ngứa và chảy nước mắt.
Hóa chất bắn vào mắt: Một số hóa chất như dầu gội, mỹ phẩm, khói thuốc hoặc chất clo trong hồ bơi có thể bắn vào mắt, gây kích ứng và khiến mắt bị đỏ. Việc vệ sinh mắt để rửa sạch các hoạt chất này có thể khiến mắt bị kích ứng và đỏ.
Dị vật trong mắt: Trong sinh hoạt hàng ngày, bụi bẩn hoặc dị vật có thể vô tình lọt vào mắt và gây viêm kết mạc. Khi có dị vật trong mắt, mắt sẽ phản ứng bằng cách đỏ và chảy nước mắt để loại bỏ chất lạ này.
Dùng kính áp tròng: Việc sử dụng kính áp tròng không đúng cách hoặc không vệ sinh kính thường xuyên có thể là nguồn lây nhiễm cho bệnh đau mắt đỏ. Khi mắt đã bị nhiễm trùng, việc tiếp tục đeo kính áp tròng có thể làm tình trạng nhiễm trùng trở nên nghiêm trọng hơn, thậm chí gây tổn thương mắt.
Tiếp xúc với người bị đau mắt đỏ: Bệnh đau mắt đỏ rất dễ lây lan qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với dịch tiết từ mắt của người bệnh. Tay bạn có thể mang theo tác nhân gây bệnh nếu tiếp xúc với người bị đau mắt đỏ. Vì vậy, việc rửa tay thường xuyên và tránh chạm vào mắt là cách hiệu quả để phòng tránh lây nhiễm.
CON ĐƯỜNG LÂY BỆNH ĐAU MẮT ĐỎ
Tiếp xúc trực tiếp: Bệnh đau mắt đỏ có thể lây lan qua tiếp xúc gần gũi, chẳng hạn như bắt tay hoặc chạm vào người bị nhiễm bệnh. Khi bạn chạm vào tay của người bệnh, virus hoặc vi khuẩn có thể di chuyển từ tay họ sang tay bạn và sau đó tiếp xúc với mắt.
Chạm vào bề mặt nhiễm khuẩn: Bệnh cũng có thể lây lan khi bạn chạm vào các bề mặt bị nhiễm virus hoặc vi khuẩn, chẳng hạn như tay nắm cửa, đồ dùng cá nhân hoặc vật dụng công cộng, rồi sau đó chạm vào mắt.
Dùng chung đồ trang điểm: Việc dùng đồ trang điểm mắt cũ hoặc chia sẻ đồ trang điểm với người bị đau mắt đỏ cũng là một con đường lây lan, vì vi khuẩn và virus có thể sống trên các sản phẩm này và lây sang mắt khi sử dụng.
Quan hệ tình dục: Đau mắt đỏ cũng có thể lây qua quan hệ tình dục, đặc biệt khi bệnh do các tác nhân lây truyền qua đường tình dục (STIs) gây ra. Virus hoặc vi khuẩn có thể lây từ dịch tiết như tinh dịch hoặc dịch âm đạo sang mắt nếu bạn chạm vào các dịch tiết này và sau đó tiếp xúc với mắt.
BỆNH ĐAU MẮT ĐỎ RẤT DỄ NHẦM LẪN VỚI MỘT SỐ BỆNH KHÁC
Các triệu chứng của bệnh đau mắt đỏ (viêm kết mạc) có thể dễ dàng bị nhầm lẫn với một số bệnh lý về mắt khác. Dưới đây là một số bệnh có triệu chứng tương tự:
Đau mắt đỏ (viêm kết mạc): Đây là tình trạng viêm lớp niêm mạc bên trong mí mắt và lớp phủ bên ngoài mắt. Nguyên nhân có thể do virus, vi khuẩn, dị ứng hoặc các yếu tố khác. Đau mắt đỏ không gây nổi mụn ở mí mắt hay xung quanh mắt.
Lẹo mắt: Là một vết sưng đỏ, đau đớn hình thành trên hoặc bên trong mí mắt gần mép lông mi. Nguyên nhân gây lẹo mắt là nhiễm trùng ở tuyến dầu trên mí mắt.
Viêm củng mạc: Bệnh này có triệu chứng như đau mắt, cơn đau có thể lan lên trán, xoang và gò má. Tròng trắng của mắt có thể bị đỏ hồng hoặc đỏ tươi, và có thể xuất hiện các hạt gồ lên dưới khóe mắt.
Viêm nội nhãn: Đây là tình trạng mắt bị đỏ, đau nhức nhưng không có dịch nhầy (ghèn). Mắt có thể bị sưng, cảm giác sợ ánh sáng, nhìn mờ và cơ thể có thể kèm theo các triệu chứng như mệt mỏi, sốt, chán ăn, mất ngủ.
Viêm loét giác mạc: Người bệnh có thể cảm thấy cộm trong mắt, chảy nhiều nước mắt, nhìn mờ, và khi thức dậy sẽ gặp khó khăn trong việc mở mắt.
KHI NÀO BẠN CẦN GẶP BÁC SĨ?
Nếu bạn có triệu chứng đau mắt đỏ và gặp một trong những tình trạng sau, bạn nên tìm đến bác sĩ để được thăm khám và chẩn đoán:
Đau mắt dữ dội.
Cảm giác như có vật gì đó kẹt trong mắt.
Mờ mắt hoặc giảm thị lực.
Nhạy cảm với ánh sáng.
Chảy nhiều dịch màu vàng hoặc xanh từ mắt, đặc biệt là khi mí mắt dính vào nhau vào buổi sáng khi thức dậy.
Sốt, ớn lạnh.
