Bầm mắt là tình trạng vùng da quanh mắt xuất hiện màu xanh, tím, đỏ hoặc vàng sau chấn thương, va đập và một số nguyên nhân khác. Do vùng da quanh mắt khá mỏng và có nhiều mạch máu nhỏ nên chỉ một tác động tương đối nhẹ cũng có thể gây bầm rõ rệt.
Phần lớn trường hợp sẽ tự cải thiện theo thời gian, nhưng nếu bầm mắt đi kèm thay đổi thị lực, đau dữ dội hoặc các triệu chứng bất thường khác, người bệnh cần được kiểm tra để loại trừ tổn thương nghiêm trọng. Cùng Yoon Eyewear tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây nhé.
BẦM MẮT LÀ GÌ?
Bầm mắt thường được dùng để chỉ tình trạng vùng da xung quanh mắt bị đổi màu xanh tím, đỏ hoặc vàng sau khi các mạch máu nhỏ dưới da bị tổn thương và máu thoát ra mô xung quanh.
Trong y khoa, tình trạng này thường được gọi là periorbital ecchymosis hoặc “black eye”. Bầm có thể xuất hiện ở mí mắt trên, mí mắt dưới hoặc lan rộng quanh hốc mắt.
Mặc dù màu sắc của vùng bầm có thể khiến người bệnh lo lắng, phần lớn các trường hợp do va chạm nhẹ không gây tổn thương nghiêm trọng đến mắt. Tuy nhiên, mức độ bầm bên ngoài không phải lúc nào cũng phản ánh chính xác mức độ tổn thương bên trong.
Vì vậy, nếu bầm mắt xuất hiện sau một chấn thương mạnh, việc theo dõi các triệu chứng đi kèm rất quan trọng.
VÌ SAO VÙNG MẮT DỄ BỊ BẦM?
Vùng da quanh mắt mỏng hơn nhiều khu vực khác trên cơ thể. Bên dưới lớp da này có mạng lưới mạch máu nhỏ và mô mềm tương đối lỏng lẻo.
Khi bị va đập, các mạch máu nhỏ có thể bị tổn thương. Máu sau đó thoát ra khỏi mạch và tích tụ trong mô dưới da, tạo nên vùng đổi màu đặc trưng của vết bầm.
Do mô quanh mắt lỏng lẻo, máu và dịch cũng có thể lan sang những khu vực lân cận. Vì vậy, một vết thương ở gần mắt đôi khi có thể khiến cả mí trên và mí dưới bị sưng hoặc bầm.
6 NGUYÊN NHÂN THƯỜNG GẶP GÂY BẦM MẮT
1. Va Đập Hoặc Chấn Thương
Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Bầm mắt có thể xuất hiện sau khi bị bóng, tay, đồ vật hoặc các vật cứng va vào vùng mắt và hốc mắt.
Ngoài bầm, chấn thương còn có thể gây sưng, đau và khó mở mắt trong những giờ đầu. Nếu lực tác động mạnh, cần lưu ý khả năng tổn thương sâu hơn như gãy xương hốc mắt hoặc tổn thương nhãn cầu.
2. Sau Phẫu Thuật Hoặc Thủ Thuật Vùng Mặt
Một số phẫu thuật và thủ thuật liên quan đến mắt, mí mắt, mũi hoặc vùng mặt có thể gây sưng và bầm tạm thời.
Mức độ bầm phụ thuộc vào loại thủ thuật, cơ địa và quá trình hồi phục. Người bệnh nên tuân thủ hướng dẫn chăm sóc của bác sĩ thay vì tự ý chườm hoặc sử dụng sản phẩm lên vùng điều trị.
3. Dễ Bầm Do Thuốc Hoặc Rối Loạn Đông Máu
Một số thuốc làm tăng nguy cơ chảy máu, chẳng hạn thuốc chống đông hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu, có thể khiến cơ thể dễ xuất hiện vết bầm hơn.
Ngoài ra, một số rối loạn liên quan đến tiểu cầu hoặc quá trình đông máu cũng có thể làm tình trạng bầm tím xảy ra dễ dàng hoặc kéo dài hơn bình thường.
Nếu bạn thường xuyên bị bầm mà không nhớ từng bị va đập, đặc biệt khi đồng thời xuất hiện chảy máu cam, chảy máu chân răng hoặc các vết bầm ở nhiều vị trí, nên trao đổi với bác sĩ.
4. Côn Trùng Cắn Hoặc Phản Ứng Dị Ứng
Một số vết côn trùng cắn hoặc phản ứng dị ứng quanh mắt có thể gây sưng, đỏ và ngứa. Khi người bệnh dụi hoặc chà xát mạnh, vùng da có thể bị tổn thương và xuất hiện đổi màu.
Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp sưng quanh mắt đều là bầm máu. Nếu vùng da chủ yếu ngứa, đỏ và sưng nhưng không có màu tím đặc trưng, nguyên nhân có thể thuộc nhóm dị ứng hoặc viêm.
5. Nhiễm Trùng Hoặc Viêm Quanh Mắt
Một số tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng ở mô quanh mắt có thể gây sưng đỏ và thay đổi màu da. Những trường hợp này không nên tự xem là vết bầm thông thường.
Nếu sưng quanh mắt đi kèm sốt, đau nhiều, vùng da nóng đỏ hoặc tình trạng diễn tiến nhanh, cần được khám y tế.
6. Bầm Mắt Không Rõ Nguyên Nhân
Đôi khi một người phát hiện vùng quanh mắt đổi màu nhưng không nhớ đã va đập. Trường hợp này có thể liên quan đến những chấn thương nhẹ mà người bệnh không chú ý, nhưng cũng có thể cần xem xét các yếu tố như thuốc đang sử dụng hoặc vấn đề về đông máu nếu tình trạng lặp lại.
Nếu bầm xuất hiện nhiều lần không rõ lý do, không nên chỉ xử lý bằng cách chườm lạnh mà nên tìm nguyên nhân.
CÁCH GIẢM BẦM MẮT AN TOÀN TẠI NHÀ
Nếu bầm mắt xuất hiện sau một va chạm nhẹ và không có dấu hiệu tổn thương nghiêm trọng, việc chăm sóc đúng cách có thể giúp giảm sưng và cảm giác khó chịu.
Chườm Lạnh Trong Giai Đoạn Đầu
Trong khoảng thời gian đầu sau chấn thương, chườm lạnh có thể giúp giảm sưng và hạn chế tình trạng chảy máu dưới da tiếp diễn.
Không nên đặt đá trực tiếp lên da. Có thể bọc túi chườm lạnh hoặc đá trong một lớp khăn sạch rồi áp nhẹ lên vùng quanh mắt trong thời gian ngắn.
Đặc biệt, không nên ấn mạnh vào nhãn cầu hoặc xoa bóp vùng mắt bị thương.
Kê Cao Đầu Khi Nghỉ Ngơi
Khi nằm nghỉ hoặc ngủ, giữ đầu cao hơn một chút có thể giúp hạn chế tình trạng dịch dồn xuống vùng quanh mắt và góp phần giảm sưng.
Điều này đặc biệt hữu ích trong những ngày đầu sau chấn thương.
Sau Vài Ngày Có Thể Chườm Ấm
Khi giai đoạn sưng cấp đã qua, chườm ấm nhẹ có thể được sử dụng để tạo cảm giác dễ chịu và hỗ trợ quá trình cơ thể xử lý vùng máu tụ.
Tuy nhiên, không nên chườm nóng ngay sau chấn thương vì nhiệt có thể làm tăng lưu lượng máu tại vùng tổn thương và khiến tình trạng sưng trở nên rõ hơn.
Hạn Chế Dụi Hoặc Xoa Vùng Mắt
Vùng mắt đang bị tổn thương rất nhạy cảm. Việc liên tục dụi, ấn hoặc massage mạnh có thể khiến mô bị kích thích thêm.
Đặc biệt, nếu chưa loại trừ tổn thương nhãn cầu hoặc xương hốc mắt, việc tác động mạnh vào vùng này không được khuyến khích.
BẦM MẮT BAO LÂU THÌ HẾT?
Thời gian hồi phục phụ thuộc vào mức độ chấn thương.
Với một vết bầm nhẹ, màu sắc thường nhạt dần trong vòng khoảng một đến hai tuần. Một số trường hợp bầm rộng hoặc tổn thương mô nhiều hơn có thể mất nhiều thời gian hơn mới trở lại bình thường.
Điều quan trọng là vết bầm nên có xu hướng nhạt dần và giảm sưng theo thời gian. Nếu sau vài ngày tình trạng ngày càng nặng, sưng tăng hoặc xuất hiện thêm triệu chứng về mắt, bạn nên đi khám thay vì tiếp tục chờ đợi.
LÀM THẾ NÀO ĐỂ HẠN CHẾ NGUY CƠ BẦM MẮT?
Phòng tránh bầm mắt chủ yếu tập trung vào việc hạn chế chấn thương vùng mặt và bảo vệ mắt trong những tình huống có nguy cơ.
Khi chơi thể thao hoặc làm việc trong môi trường có khả năng xuất hiện vật thể bay, nên sử dụng kính bảo hộ phù hợp. Với các môn thể thao đối kháng, việc tuân thủ quy tắc an toàn và sử dụng trang bị bảo vệ cũng giúp giảm nguy cơ chấn thương.
Nếu đang sử dụng thuốc chống đông hoặc thuốc ảnh hưởng đến quá trình đông máu, không nên tự ý ngừng thuốc chỉ vì dễ bị bầm. Hãy trao đổi với bác sĩ đang điều trị nếu nhận thấy tình trạng bầm bất thường.
Bầm mắt thường là hậu quả của các mạch máu nhỏ dưới da bị tổn thương, phổ biến nhất sau va đập hoặc chấn thương. Do vùng da quanh mắt mỏng và mô dưới da tương đối lỏng lẻo, vết bầm có thể lan rộng và thay đổi màu sắc trong quá trình hồi phục.
