Ghèn mắt (dịch tiết ở khóe mắt) là tình trạng rất phổ biến ở người lớn, đặc biệt khi ngủ dậy. Một lượng ghèn nhỏ là bình thường, nhưng nếu xuất hiện nhiều, kèm theo ngứa, đỏ hoặc đau mắt, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo vấn đề về sức khỏe mắt.
Việc xử lý ghèn mắt không đúng cách như dụi mắt hay lau bằng tay bẩn có thể khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn. Vì vậy, hiểu đúng nguyên nhân và áp dụng cách làm sạch phù hợp là điều rất quan trọng. Cùng Mắt Kính Yoon tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé.
GHÈN MẮT LÀ GÌ? KHI NÀO CẦN LO LẮNG?
Ghèn mắt là hỗn hợp của nước mắt khô, tế bào chết, bụi bẩn và chất nhầy tích tụ ở khóe mắt. Đây là cơ chế tự nhiên giúp mắt loại bỏ tạp chất.
Tuy nhiên, nếu ghèn mắt xuất hiện với các dấu hiệu sau, bạn cần chú ý:
- Ghèn nhiều bất thường, đặc hoặc có màu vàng/xanh
- Mắt đỏ, ngứa, sưng
- Dính mắt khi ngủ dậy
- Nhìn mờ hoặc đau mắt
Những dấu hiệu này có thể liên quan đến các bệnh như Viêm kết mạc hoặc Khô mắt.
NGUYÊN NHÂN GÂY GHÈN MẮT Ở NGƯỜI LỚN
Ghèn mắt có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau:
- Dị ứng (bụi, phấn hoa, mỹ phẩm)
- Nhiễm khuẩn hoặc virus
- Khô mắt do làm việc với màn hình
- Tắc tuyến lệ
- Vệ sinh mắt kém
Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp bạn chọn phương pháp xử lý phù hợp.
10 CÁCH LÀM SẠCH VÀ CHỮA GHÈN MẮT ĐÚNG CÁCH
1. Rửa Mắt Bằng Nước Sạch Hoặc Nước Muối Sinh Lý
Đây là bước cơ bản nhưng cực kỳ quan trọng trong việc làm sạch ghèn mắt. Bạn nên sử dụng nước muối sinh lý 0.9% để rửa mắt nhẹ nhàng, giúp loại bỏ bụi bẩn, vi khuẩn và dịch tiết tích tụ sau một đêm dài.
Khi rửa, hãy nhỏ từng giọt vào mắt hoặc dùng bông sạch thấm nước muối rồi lau từ góc trong ra ngoài. Không nên dùng nước máy trực tiếp nếu không đảm bảo sạch, vì có thể chứa tạp chất gây kích ứng mắt.
2. Dùng Khăn Ấm Làm Mềm Và Lau Ghèn
Khăn ấm giúp làm mềm lớp ghèn khô, đặc biệt là ghèn dính ở khóe mắt vào buổi sáng. Bạn chỉ cần nhúng khăn sạch vào nước ấm (không quá nóng), vắt ráo rồi đắp lên mắt khoảng 2–3 phút.
Sau đó, lau nhẹ nhàng theo chiều từ trong ra ngoài để tránh đưa vi khuẩn ngược vào mắt. Phương pháp này cũng giúp thư giãn mắt và cải thiện lưu thông tuyến lệ.
3. Tuyệt Đối Không Dụi Mắt Bằng Tay
Dụi mắt là thói quen phổ biến nhưng lại gây hại nhiều hơn lợi. Tay là nơi chứa rất nhiều vi khuẩn, khi dụi mắt có thể khiến vi khuẩn xâm nhập sâu hơn, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm như Viêm kết mạc.
Ngoài ra, việc chà xát mạnh còn làm tổn thương bề mặt giác mạc, khiến mắt dễ bị kích ứng và tiết ghèn nhiều hơn.
4. Giữ Tay Và Vật Dụng Cá Nhân Luôn Sạch Sẽ
Đôi mắt rất nhạy cảm, vì vậy việc giữ vệ sinh cá nhân đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa ghèn mắt. Bạn nên rửa tay thường xuyên, đặc biệt trước khi chạm vào mắt hoặc vệ sinh kính.
Ngoài ra, không nên dùng chung khăn mặt, gối hoặc mỹ phẩm mắt với người khác để tránh lây nhiễm vi khuẩn.
5. Sử Dụng Nước Mắt Nhân Tạo Khi Bị Khô Mắt
Nếu bạn thường xuyên cảm thấy khô mắt, cộm mắt hoặc mỏi mắt, việc sử dụng nước mắt nhân tạo là cần thiết. Sản phẩm này giúp bổ sung độ ẩm, giảm kích ứng và hạn chế việc hình thành ghèn.
Tuy nhiên, bạn nên chọn loại không chứa chất bảo quản nếu sử dụng thường xuyên để tránh gây kích ứng lâu dài.
6. Nghỉ Ngơi Hợp Lý Khi Làm Việc Với Màn Hình
Làm việc lâu với điện thoại hoặc máy tính có thể gây khô mắt – một trong những nguyên nhân dẫn đến tăng tiết ghèn. Khi mắt khô, cơ thể sẽ tiết nhiều dịch hơn để bù đắp, dẫn đến tình trạng ghèn nhiều hơn bình thường.
Bạn nên áp dụng quy tắc 20-20-20: cứ 20 phút nhìn màn hình, hãy nhìn xa 20 feet (khoảng 6m) trong 20 giây để giúp mắt thư giãn.
7. Tránh Các Tác Nhân Gây Dị Ứng
Dị ứng là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến mắt tiết nhiều ghèn, kèm theo ngứa và đỏ. Các tác nhân thường gặp bao gồm bụi, phấn hoa, lông thú và mỹ phẩm.
Nếu xác định được nguyên nhân, bạn nên hạn chế tiếp xúc và có thể sử dụng các biện pháp bảo vệ như đeo kính khi ra ngoài.
8. Ngưng Sử Dụng Kính Áp Tròng Khi Mắt Đang Bị Ghèn
Khi mắt đang bị viêm hoặc có nhiều ghèn, việc tiếp tục đeo kính áp tròng có thể làm tình trạng nghiêm trọng hơn. Kính áp tròng có thể giữ lại vi khuẩn và cản trở quá trình hồi phục của mắt. Bạn nên tạm ngưng sử dụng cho đến khi mắt hoàn toàn khỏe lại.
9. Vệ Sinh Kính Mắt Và Môi Trường Xung Quanh
Kính mắt bẩn có thể tích tụ bụi và vi khuẩn, vô tình gây kích ứng mắt. Vì vậy, bạn nên vệ sinh kính thường xuyên bằng dung dịch chuyên dụng và khăn mềm.
Ngoài ra, môi trường sống cũng cần sạch sẽ, thoáng mát để hạn chế bụi bẩn và vi khuẩn gây hại cho mắt.
10. Đi Khám Bác Sĩ Khi Có Dấu Hiệu Bất Thường
Nếu ghèn mắt kéo dài nhiều ngày, có màu lạ (vàng, xanh), kèm theo đau, sưng hoặc giảm thị lực, bạn nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra.
Một số bệnh như Viêm kết mạc hoặc nhiễm trùng mắt cần được điều trị đúng cách để tránh biến chứng.
NHỮNG SAI LẦM KHI XỬ LÝ GHÈN MẮT
Nhiều người vô tình làm tình trạng nặng hơn do thói quen sai:
- Lau mắt bằng khăn bẩn
- Tự ý dùng thuốc nhỏ mắt không rõ nguồn gốc
- Dụi mắt liên tục
- Bỏ qua dấu hiệu viêm kéo dài
KHI NÀO GHÈN MẮT CẦN ĐI KHÁM NGAY?
Không phải trường hợp nào cũng cần đến bác sĩ, nhưng có một số dấu hiệu bạn không nên bỏ qua:
- Ghèn xuất hiện liên tục nhiều ngày không giảm
- Mắt sưng, đỏ rõ rệt
- Đau nhức hoặc giảm thị lực
- Nhạy cảm mạnh với ánh sáng
Đây có thể là dấu hiệu của nhiễm trùng hoặc bệnh lý nghiêm trọng hơn, cần được kiểm tra sớm.
Ghèn mắt là hiện tượng phổ biến nhưng không nên chủ quan. Việc làm sạch đúng cách và duy trì thói quen chăm sóc mắt khoa học sẽ giúp bạn hạn chế tình trạng này hiệu quả.
Nếu áp dụng đúng các phương pháp trên, bạn không chỉ cải thiện ghèn mắt mà còn bảo vệ thị lực lâu dài.
